Education Means------

"EDUCATION SHOULD BE MAN MAKING & SOCIETY MAKING ----DR. Radhakrishan THANKS

LIFE OF COURGE

live vichar

"શિક્ષક પોતે શીખતો ન રહે તો તે કદી શીખવી ન શકે - રવીન્દ્રનાથ ટાગોર. જીવનમાં કોઈ પણ માણસને ખોટો ના સમજવો, તેના પર વિશ્વાસ રાખવો, કેમકે એક બંધ ઘડીયાળ પણ દિવસમાં ૨ વાર સાચો સમય બતાવે છે.સફળતાનું કોઈ રહસ્ય નથી,તે ફક્ત ધણો વધારે પરિશ્રમ જ ઈચ્છે છે.પ્રકૃતિનું બીજું નામ ટેવ છે. THANKS

WEL COME TO MY BLOGS

DIWALI WISHES

હજાર કામ નહીં કરો તો ચાલશે પણ એક કામ એવું કરજો જેના માટે દુનિયાએ તમને યાદ કરવા પડે. જે આવડે છે તેને શ્રેષ્ઠ બનાવવાનો પ્રયત્ન કરો. THANKS

WEL COME

ACHIVEMENT

29 July 2016

ધારો કે…જો બીજું વિશ્વયુદ્ધ હિટલર જીત્યો હોત તો?

ધારો કે…જો બીજું વિશ્વયુદ્ધ હિટલર જીત્યો હોત તો?

(મુંબઈ સમાચારની બુધવારની પૂર્તિની ‘ધારો કે’ કૉલમમાં તા.૨૦/૭/૧૬ના રોજ આ લેખ પ્રકાશિત થયો.)
બીજું વિશ્વયુદ્ધ ૧૯૩૯થી ૧૯૪૫ના સમયમાં લડાયું. આ યુદ્ધમાં એક તરફે જર્મની, ઈટાલી અને જાપાન, બલ્ગેરિયા, હંગેરી, રોમાનિયા અને થાઇલેન્ડ હતા તો બીજી તરફ, રશિયા, અમેરિકા, બ્રિટન, ફ્રાન્સ, ચીન, ઑસ્ટ્રેલિયા, કેનેડા, ભારત, ન્યૂઝીલેન્ડ અને દક્ષિણ આફ્રિકા હતા. આ યુદ્ધનું પરિણામ સૌ જાણે છે તેમ, અમેરિકા અને સાથી દેશો જીત્યા. આ જીત પછી અમેરિકા અને સોવિયેત સંઘ મહાસત્તા બનીને ઉભરી આવ્યા. બ્રિટનનો સામ્રાજ્યવાદનો સૂર્ય આથમી ગયો. અમેરિકા અને સોવિયેત સંઘ વચ્ચે શીત યુદ્ધ ચાલુ થયું. આ સાથે જ દુનિયામાં અગ્ર રીતે બે વિચારધારા મૂડીવાદ અને સામ્યવાદ વચ્ચે જંગ છેડાયો. અડધી દુનિયા મૂડીવાદ તરફ ઝૂકી અને અડધી દુનિયામાં સામ્યવાદ પ્રસર્યો.
ધારો કે આ વિશ્વયુદ્ધમાં જર્મની, જાપાન અને ઈટાલીની જીત થઈ હોત તો?
સામાન્ય રીતે ઇતિહાસ વિજેતાના દૃષ્ટિકોણથી લખાતો હોય છે. જો બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં જર્મની અને સાથી દેશો જીત્યા હોત તો સ્વાભાવિક રીતે જ ઇતિહાસમાં એડોલ્ફ હિટલર, બેનિટો મુસોલિની અને જાપાનના સમ્રાટ હિરોહિટોની યશોગાથા આલેખાઈ હોત. તેઓ કેટલા મહાન હતા તેના ગુણ ગવાયા હોત. બ્રિટન અને અમેરિકા આટલા નરસંહાર, અત્યાચાર પછી પણ મહાન લોકશાહી દેશો ગણાતા હોય તો બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં જીત મળી હોત તો જર્મની-ઈટાલી અને જાપાનની ગણના પણ મહાન દેશોમાં થતી હોત.
હિટલરના સાથી ગોબેલ્સને જૂઠાણાંને સત્યમાં ફેરવી નાખતો પ્રચારક માનવામાં આવે છે. આ જ કામ અમેરિકાના આધિપત્યવાળું (કંટ્રોલ્ડ) મિડિયા કરે છે. અમેરિકાની કહેવાતી થિંક ટેંક સમયે-સમયે ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચે ઝઘડો થાય તેવા સમાચાર પ્રસારિત કરે છે. બંને વચ્ચે દુશ્મનાવટ ચાલતી રહે તેવા પ્રયાસ કરે છે. આજની તારીખે પણ અમેરિકા ઘણી બધી હદે ભારતના પક્ષે હોવા છતાં પાકિસ્તાનને અબજો રૂપિયાની સહાય આપવાનું છોડતું નથી. કેમ? તેને બે બિલાડી બાઝે એમાં રસ છે. તેને તેનાં અને સાથી દેશોનાં શસ્ત્રો વેચાય તેમાં રસ છે. માત્ર ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચે ઝઘડા થાય તેવા સમાચાર પ્રસરાવવાનું કામ જ અમેરિકા તરફી મિડિયા નથી કરતું. અનેક સર્વે પણ પ્રગટ કરાતા રહે છે. એક દિવસે સર્વે આવશે કે ચા પીવાથી કેન્સર (આ ઉદાહરણ છે.) દૂર થવાની શક્યતા રહે છે. તો થોડા દિવસ પછી એવો સર્વે આવશે કે ચા પીવાથી ખરેખર તો કેન્સર થાય છે.
આ જ રીતે દવાઓના વેચાણ માટે પણ વિવિધ અજબગજબ રોગના સમાચારો પ્રગટ થતા રહે છે અને લોકોમાં ભય પેદા કરાતો રહે છે. દા. ત. આજથી પંદરેક વર્ષ પહેલાં એન્થ્રેક્સનો ગજબનો ભય ફેલાવાયો હતો. અમેરિકી લોકો પણ તેનાથી ડરતા હતા. એ વખતે મોબાઇલનો એટલો ફેલાવો નહોતો. આથી કાગળ લખવાનું હજુ ચલણ હતું. તેથી પરબીડિયા પર એન્થ્રેક્સનાં બીજાણુ મૂકીને હુમલો કરાતો હતો જે એન્થ્રેક્સ એટેક નામે જાણીતા હતા. હમણાં વળી ઝિકા વાઇરસ આવ્યો. થોડા વર્ષો પહેલાં ચિકનગુનિયાનો વાયરો હતો. સ્વાઇન ફ્લૂ તો છે જ. એમાં ના નહીં કે હવામાન પરિવર્તન (ક્લાઇમેટ ચેન્જ) સાથે રોગો પણ નવા પેદા થતા હોય છે. પરંતુ એક વ્યાપક પણે મનાતી થિયરી મુજબ, અમેરિકાની દવા કંપનીઓ પહેલાં દવા શોધે છે અને પછી તેને અનુરૂપ રોગની સ્થિતિ (માનસિક રીતે અથવા રોગ ફેલાવીને) ઊભી કરે છે. ‘ઓર્ગેઝમ ઇન્ક’ના ફિલ્મકાર લિઝ કેનરનું કહેવું છે કે “ફાર્મા ઉદ્યોગોએ જ ‘ફીમેલ સેક્સ્યુઅલ ડિસફંક્શન’ના રોગને ચગાવ્યો છે.” એક ડ્રગ કંપનીની સ્ત્રીઓ માટેની વિયાગ્રાને વિકસાવવાની પ્રોસેસને જોયા પછી કેનર આ મત પર આવ્યા હતા.
ટૂંકમાં, અમેરિકા આધિપત્યવાળું મિડિયા પણ ગોબેલ્સ કરતાં કમ નથી પરંતુ આજે ઘણા લોકો અમેરિકા કહે તેને સત્ય માને છે. ગૂગલ કહે એ બ્રહ્મવાક્ય મનાતું થઈ ગયું છે. જોકે એ જ ગૂગલ પર અનેક જૂઠાણાંઓ પ્રવર્તે છે. જો હિટલર જીત્યો હોત તો ગોબેલ્સ અને ગોબેલ્સના (કાર્યની રીતે) અનુગામીઓ બ્રહ્મવાક્ય સમાન ગણાતા હોત. અમેરિકા, બ્રિટન, ચીન, રશિયા, ફ્રાન્સ વગેરે દેશો અત્યાચારી લેખાતા હોત.
હિટલરના વિજય પછી જર્મની, જાપાનીઝ અને રોમન ભાષાની બોલબાલા હોત. હિટલર સામ્યવાદી વિચારસરણીનો ભારે વિરોધી હતો. જો હિટલર જીત્યો હોત તો બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી સામ્યવાદી વિચારસરણીના લીધે જે ભારે નુકસાન ભારત સહિત જેટલા પણ દેશોને થયું એટલું કદાચ ન થયું હોત.
ભારતની દૃષ્ટિએ વિચારતાં નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝે ભારતની સ્વતંત્રતા માટે જર્મની અને જાપાનનો ટેકો માગ્યો હતો. જો જર્મની જીત્યું હોત તો ભારતને બે વર્ષ પહેલાં સ્વતંત્રતા મળી ગઈ હોત અને  કદાચ એવું બનત કે ભારતના પ્રથમ સરમુખત્યાર સુભાષચંદ્ર બોઝ હોત. (જર્મની-જાપાન અને ઈટાલી ત્રણેયમાં સરમુખત્યાર હતા.) એનાથી જો અને તોની અનેક સંભાવનાઓ કલ્પી શકાય. દા.ત. સ્વતંત્રતા પછી ભારતનું બ્રિટિશકરણ થયું તે કદાચ ન થયું હોત. બંગાળી કદાચ રાષ્ટ્રભાષા હોત. અથવા વહીવટ ખરેખર હિન્દીમાં થતો હોત. સાંસ્કૃતિક રીતે આપણા લોકો ઘણી બધી હદે અંગ્રેજો કે અમેરિકી લોકો જેવા બની ગયા છે. સત્તાની રીતે ભલે ભારત બ્રિટનની કૉલોની નથી રહ્યું પણ સાંસ્કૃતિક રીતે તો છે જ. એ કદાચ ન થયું હોત. સરમુખત્યાર હોવાના લાભ અને ગેરફાયદા બંને છે. નેતાજીએ પોતે ‘ઇન્ડિયન સ્ટ્રગલ’ પુસ્તકમાં લખ્યા પ્રમાણે, તેઓ ભારતમાં ફાસીવાદી અને સામ્યવાદી આ બંનેના સંમિશ્રણ સમી રાજકીય વ્યવસ્થા ઈચ્છતા હતા. આથી સરમુખત્યારી લાંબો સમય ચાલી હોત. તો કદાચ, અત્યારે ગાંધીજી કહે તે બ્રહ્મવાક્ય મનાય છે તેવી સ્થિતિ ન હોત. ભારતીય નાણાં મુદ્રા પર ગાંધીજીનું ચિત્ર ન હોત. ‘લગે રહો મુન્નાભાઈ’માં મુન્નાને ગાંધીજી નહીં, બોઝ દેખાતા હોત!
ભારતમાં તત્કાળ ગાંધીજી, સરદાર પટેલ જેવી અનેક મહાન હસ્તીઓ નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝની સમકાલીન હતી. ભારત વર્ષોથી એક યા બીજી રીતે લોકશાહીને વરેલો દેશ રહ્યો છે. રાજાઓ હતા પરંતુ તેઓ પણ લોકમત જાણીને નિર્ણય લેતા. બિહારમાં વૈશાલી સહિત અનેક જગ્યાઓએ ગણતંત્રો હતાં. અત્યારે જેમ સંસદ છે તેમ પ્રાચીન સમયમાં પરિષદો હતી. તેથી બન્યું હોત કે ગાંધીજીને બોઝ સામે જ સ્વતંત્રતા માટે લડાઈ લડવી પડી હોત. અને તેના પરિણામે બોઝની સરમુખત્યારી કેટલી ટકી હોત તે કહી શકાય નહીં.
પરંતુ એક વાત એ પણ બનત, કે જો બોઝ સરમુખત્યાર હોત તો …કદાચ ભારતના ટુકડા ન થયા હોત. સરમુખત્યારશાહી લાંબી ચાલી હોત તો ભારતનો ઘણો બધો વિકાસ થયો પણ હોત કેમ કે તો વૉટબેંક પૉલિટિક્સની અસુવિધા ન હોત. ઇનફેક્ટ, ખરા અર્થમાં સેક્યુલરિઝમ હોત. ભારત મહાસત્તા ક્યારનું બની ગયું હોત. ચીનમાં એક પક્ષનું શાસન ચાલે અને તે મહાસત્તા બની શકે તો ભારત ન બની શકે? પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશ જેવા કાયમી ગુમડાં ન હોત તો ભારત ક્યાંનું ક્યાં પહોંચી ગયું હોત તે વાત કોઈ પણ સામાન્ય વ્યક્તિ સમજી શકે તેવી છે. ભારતનો રૂપિયો પણ મજબૂત હોત. સોવિયેત સંઘ પર હુમલા પાછળ જર્મનીને ઑઇલ મેળવવાની ઈચ્છા હતી. જો હિટલર જીત્યો હોત તો તે પછી તેણે આરબ દેશો તરફ પણ જીતવાને દોટ લગાવી હોત અને તો કદાચ પેટ્રોલ-ડીઝલ આટલા મોંઘાં ન હોત!
હિટલર સામેની યુતિમાં અમેરિકા, બ્રિટન રશિયા અને ચીન હતા. જો હિટલર જીત્યો હોત તો આપણને ચીનની આટલી કનડગત ન હોત, કારણકે જાપાનનો આપણને સાથ હતો. તો ૧૯૬૨નું ભારત-ચીન વચ્ચેનું યુદ્ધ પણ કદાચ ન થયું હોત. વળી, વિશ્વયુદ્ધ જીત્યા પછી અમેરિકાએ તત્કાલીન સોવિયેત સંઘ (રશિયા) સામે ઇસ્લામી ત્રાસવાદને જન્મ આપ્યો. ગેરિલા પદ્ધતિથી લડવાનું પ્રશિક્ષણ આપ્યું. જો જર્મની અને સાથી દેશો જીત્યા હોત તો કદાચ ઇસ્લામી ત્રાસવાદને આટલો વિકરાળ આપણે જોઈએ છીએ તેટલો વિકરાળ ન પણ હોત.
અને છેલ્લે, જો હિટલર જીત્યો હોત તો, ગુજરાતીઓ અમેરિકા નહીં, પણ જર્મની જવા દોટ લગાવતા હોત!

ઢાકા અને મદીના: ત્રાસવાદીઓનું લક્ષ્ય માત્ર વિધર્મી જ નથી!

ઢાકા અને મદીના: ત્રાસવાદીઓનું લક્ષ્ય માત્ર વિધર્મી જ નથી!

(સંકલન શ્રેણી સામયિકમાં ૨૧ જુલાઈ ૨૦૧૬ના અંકમાં આ લેખ પ્રકાશિત થયો)
મુસ્લિમોના પવિત્ર તહેવાર ઈદ પહેલાં, ઈદ પર અને પછી ભારે હિંસા થઈ. આમાં સૌથી વધુ ચર્ચા ઢાકા હુમલાની જ છે. માત્ર ૬ જૂનથી ૫ જુલાઈ દરમિયાન અનેક મુસ્લિમ ત્રાસવાદીઓએ હુમલામાં પાંચસો આસપાસ લોકો મર્યા. આ સમયગાળો મુસ્લિમોના પવિત્ર મહિના રમઝાનનો હતો. એમ મનાય છે કે આઈએસઆઈએસે જૂન ૨૦૧૪માં ખલીફાનું શાસન લાવવા જાહેરાત કરી ત્યારથી દરેક રમઝાન મહિનો લોહિયાળ વિત્યો છે.
જોકે ઇતિહાસ જોતાં, ઈ.સ. ૬૨૪થી આ ક્રમ ચાલ્યો આવે છે. ગીતા અને કુરાન બંનેમાં યુદ્ધની વાત કરાઈ છે. ગીતામાં પોતાના જ પિતરાઈ ભાઈઓને, પ્રપિતામહ ભીષ્મ, ગુરુ દ્રોણાચાર્ય વગેરેને જોઈને અર્જુનના હાથમાંથી ગાંડિવ સરી પડે છે. ત્યારે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ ગીતા જ્ઞાન આપતાં કહે છે, હવે તો યુદ્ધ એ જ કલ્યાણ! કુરાનમાં સૂરાહ (અધ્યાય ૨)માં ૧૯૦થી ૨૧૭ આયાત યુદ્ધ વિશે છે!
૧૯૧મી આયાત કહે છે, “અને જ્યાં પણ તેમના પર નિયંત્રણ મેળવો, તેમની હત્યા કરો અને તેમણે તમને જ્યાંથી કાઢ્યા છે ત્યાંથી તેમને કાઢો કારણકે ઉત્પીડન હત્યાથી પણ ગંભીર છે. પરંતુ મસ્જિદે હરામ (કાબા) પાસે તમે તેમની સામે ત્યાં સુધી ન લડો જ્યાં સુધી તેઓ સ્વયં તમારી સામે યુદ્ધ ન કરે. આથી જો તેઓ યુદ્ધ કરવા આવે તો તેમની હત્યા કરો. આવા લોકોનો આ જ બદલો છે.”
ઈસ્લામને શાંતિનો પંથ બતાવવા પ્રયાસરત છે તેવા ઈસ્લામના વિદ્વાનો કહે છે કે ત્રાસવાદીઓ આયાતોનું-કુરાનનું ખોટું અર્થઘટન કરે છે.
અને આ જ કુરાન- આ જ આયાતોનું મદરેસામાં પાઠ ભણાવતા મૌલવીઓ અને હવે તો જાહેરમાં કન્વેન્શન દ્વારા કે સોશિયલ મિડિયા પરથી આવા પાઠ ભણાવતા ઝાકિર નાઈક મુસ્લિમ બાળકો-યુવાનોમાં વિધર્મીઓ પ્રત્યે ઝેર ભરે છે.
ગીતા વાંચીને માણસનું મન શાંત થાય છે, તે ભક્તિ તરફ વળે છે. ગીતા વાંચીને અર્જુન સિવાય કોઈએ શસ્ત્ર ઉઠાવ્યા હોય તેવું ક્યાંય સાંભળ્યું છે ખરું? ગીતા છોડો, બીજા કોઈ પણ હિન્દુ ધર્મગ્રંથ વાંચીને કોઈએ કોઈની હિંસા કરી હોય તેવું એક ઉદાહરણ બતાવો. કુરાન વાંચીને આવું કેમ નથી થતું? જોકે પ્રશ્ન એ પણ છે કે ત્રાસવાદીઓ ખરેખર કુરાન વાંચે છે ખરા?
હકીકત એ છે કે હિન્દુ ધર્મ સતત વિકાસશીલ છે. હિન્દુઓ પણ હિંસક હતા. તેમાં ના નહીં. બલિઓ પણ અપાતા. આજેય છુટાછવાયા અપાય છે. પરંતુ મહાવીર, બૌદ્ધના આગમન પછી હિન્દુઓએ અહિંસાનો માર્ગ અપનાવ્યો. આનું સૌથી મોટું ઉદાહરણ બીજું કયું હોઈ શકે કે હિન્દુઓના બે દેશ – ભારત અને નેપાળમાંથી કોઈએ સામેથી આક્રમણ કર્યું હોય તેવા દાખલા મળશે? આવું ઈસ્લામ રાષ્ટ્રોના સંદર્ભમાં કહી શકાય ખરું? મહાવીર, બૌદ્ધ પછી ગાંધીજીએ અહિંસાનો ઉપદેશ ગાઢ કરી દીધો.
વાસ્તવમાં, હિન્દુઓમાં જે અત્યાચારી છે તેમને ડિસઑન કરવાની (તેમને ફગાવવાની) પરંપરા છે, ચાહે તે ગમે તેટલા જ્ઞાની, ધનવાન કે કંઈક અંશે સારા કેમ ન હોય. હિરણ્યકશિપુથી માંડીને રાવણ અને કંસ આના ઉદાહરણ છે. એ જવા દ્યો, નથુરામ ગોડસેનું નામ બોલતા પણ હિન્દુઓ અચકાય છે.
જોકે ત્રાસવાદી હુમલાઓ વખતે ચિંતકો, બૌદ્ધિકો, સાહિત્યકારો, ફિલ્મકારો પોતાની જાતને સેક્યુલરોમાં ખપાવવા બે કામ અચૂક કરે છે: ૧.તેમનું પોપટરટણ હોય છે- ત્રાસવાદીઓનો કોઈ ધર્મ નથી. ૨. તેઓ તેમની વાતમાં-લેખમાં હિન્દુઓને ધિબેડવાનું ચૂકતા નથી.
ઢાકામાં ૧ જુલાઈની રાત્રે આઠ મુસ્લિમ ત્રાસવાદીઓએ ‘અલ્લાહુ અકબર’ના નારાઓ સાથે હોલી આર્ટિસન બેકરી નામના સ્પેનિશ રેસ્ટોરન્ટ પર હુમલો કર્યો. તેમનું નિશાન સ્પષ્ટ હતું વિદેશીઓ. તેમણે જેમને કુરાનની આયાત આવડતી હતી તે મુસ્લિમોને જવા દીધા. વિધર્મીઓની નિર્મમ હત્યા કરી. કાશ્મીરના ત્રાસવાદીઓ હોય કે ઢાકામાં ત્રાટકેલા ત્રાસવાદીઓ, તેમની વિકૃતિ જુઓ! તેમનો ઈરાદો માત્ર હત્યાનો નથી હોતો. પરંતુ તેઓ ખૂબ જ યાતના આપીને હત્યાઓ કરે છે. મરનારાઓમાં નવ ઈટાલિયનો અને સાત જાપાનીઝ હતા. એક અમેરિકી અને એક ભારતીય હતા. છ બાંગ્લાદેશીઓ હતા. જ્યારે બે પોલીસ અધિકારીઓ પણ મરણને શરણ થયા.
પરંતુ ત્રાસવાદીઓનું લક્ષ્ય શું માત્ર વિધર્મીઓ જ છે? ના. બાંગ્લાદેશમાં જ ઢાકાથી ૧૦૦ કિમી દૂર શોલાકિયામાં ઈદના પવિત્ર તહેવાર નિમિત્તે ઈદગાહમાં નમાઝ પઢી રહેલા ૩ લાખ મુસ્લિમો પર તેઓ ત્રાટક્યા. તેમાં મર્યા જોકે ત્રણ જ લોકો. પરંતુ ઢાકા હોય કે ઈરાક, કે પાકિસ્તાન, કે સાઉદી અરેબિયાનું મુસ્લિમોનું પવિત્ર સ્થળ મદીના, ત્રાસવાદીઓ હવે સુન્ની સિવાયના મુસ્લિમોને પૂરજોશમાં નિશાન બનાવી હત્યાઓ કરી રહ્યા છે તે વાત સ્વીકારવી જ પડશે. અને એટલે જ આ સમય છે કે બિન સુન્ની મુસ્લિમોએ એકત્ર આવવું પડશે. તેઓ જો હજુ એ વાત પકડી રાખશે કે ત્રાસવાદનો કોઈ ધર્મ નથી હોતો તો તેમણે પોતાની હત્યા માટે તૈયાર રહેવું પડશે. ત્રાસવાદીઓ પોતાને ઈસ્લામી કહે છે પરંતુ બિન સુન્ની મુસ્લિમોએ ખોંખારીને ત્રાસવાદીઓ સામે જેહાદ માટે આગળ આવીને કહેવું પડશે કે હા ત્રાસવાદીઓનો ધર્મ નથી, પંથ પણ નથી, સંપ્રદાય જરૂર છે અને તે છે- સુન્ની અથવા વહાબી.
અગાઉ કહ્યું તેમ ઈદ પહેલાં અને આસપાસ ઇસ્લામી ત્રાસવાદીઓએ હાહાકાર મચાવી દીધો. આવું થાય ત્યારે એક સાઇકૉલૉજિકલ પ્રેશર બનાવવાની તક હોય છે. ખાસ કરીને મિડિયા પાસે. પણ યાકૂબ મેમણને ફાંસીનો પ્રસંગ હોય કે ઢાકાનો હુમલો હોય કે પછી કાશ્મીરમાં બુરહાન વાણીને ઠાર મારવાની વાત હોય, એ સમયે ભારતીય મિડિયા અને બુદ્ધુજીવીઓને શું શુરાતન સૂજે છે કે તે વાતને આડા પાટે ફંટાવી દે છે. ઢાકાના હુમલા વખતે ફરાઝ હુસૈનનો કિસ્સો એટલો ચગાવાયો કે મૂળ વાત ભૂલાઈ ગઈ. ત્રાસવાદી હુમલાઓની વાત જોરશોરથી એટલા માટે કરવી પડે કારણકે આવા હુમલાઓ સમુદાયની અંદરની મદદ વગર થતા નથી.
ફરાઝ હુસૈને તેની મિત્ર ભારતીય તરુણી તારુષિ જૈન અને અમેરિકન અબિનતા કબીર માટે થઈને પોતાનું બલિદાન આપી દીધું. તેને આયાત આવડતી હોવા છતાં તેણે જવા ના પાડી દીધી. આ વાત સાચી હોય તો ફરાઝને વંદન પરંતુ બાંગ્લાદેશના સમાચારપત્રો ‘ડેઇલી નિરોપેખ્ખા’ અને બીડી ટૂડે (બાંગ્લાદેશ ટૂડે) જુદું જ ચિત્ર રજૂ કરે છે. કેનેડાના મુસ્લિમ લેખક તારીક ફતેહે પણ ટ્વીટ કર્યું છે. સમાચારપત્રો મુજબ, ફરાઝ ત્રાસવાદીનો મિત્ર હોવાની અથવા પોતે ત્રાસવાદી હોવાની શક્યતા નકારી શકાય નહીં. યૂ ટ્યૂબ પર ફરાઝ મશીનગન સાથે બારી પાસે હોવાનો વિડિયો પણ છે. જોકે માત્ર હિન્દુઓને ધિબેડવામાં જ માનતા સેક્યુલર બુદ્ધુજીવીઓ પડશે તો પણ ટંગડી ઊંચી જ રાખશે. આ સમાચારપત્રોના કહેવા મુજબ, ફરાઝના નાનાનું ‘પ્રોથોમ આલો’ સમાચારપત્ર છે. તેમણે તેમના દોહિત્રને હીરો બનાવી દીધો.
અને ચાલો માની લઈએ કે ફરાઝ ખરેખર મિત્રતા માટે થઈને વેદીએ ચડી ગયો. તો પણ…આ બુદ્ધુજીવીઓને પૂછવાનું કે ત્રાસવાદનો કોઈ ધર્મ નથી હોતો તેમ ગાઈ વગાડીને કહો છો તો પછી માનવતાનો કોઈ ધર્મ કેવી રીતે હોઈ શકે? તમારા જેવા અંદર ખાને સામ્યવાદી હિન્દુઓ જ કહેતા હોય છે- ના રે, અમે કંઈ હિન્દુ નથી…હિન્દુ, મુસ્લિમ સર્વ ધર્મ છોડી માનવતાનો ધર્મ અપનાવવો જોઈએ…અમારો ધર્મ તો માનવતાનો ધર્મ છે. તો પછી ફરાઝ મુસ્લિમ કેવી રીતે થઈ ગયો?
હવે મૂળ પ્રશ્ન ત્રાસવાદ પર આવીએ. કેવી રીતે સમાપ્ત થાય આ ત્રાસવાદ? અમેરિકાના પ્રમુખ પદના ઉમેદવાર ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પણ કહે છે કે ઓબામા આઈએસઆઈએસને છાવરે છે. ટૂંકમાં, અમેરિકા અને સાઉદી અરેબિયા જ્યાં સુધી છાવરશે ત્યાં સુધી આ ત્રાસવાદરૂપી દાનવ એમ સમાપ્ત નહીં થાય. બીજું આ ત્રાસવાદીઓ એક રીતે ભાડૂતી ગુંડા જેવા જ છે. તેમનો ઉપયોગ પોતાના દેશમાં અથવા બીજા દેશમાં અશાંતિ ફેલાવવા થાય છે. (ઢાકામાં આઈએસઆઈએસ નહીં પણ વિરોધી પક્ષોએ જ હુમલો કરાવ્યો હોવાનું મનાય છે.) આથી ત્રાસવાદીઓને મળતા ભંડોળ પર પ્રતિબંધ લાવવો પડે. ત્રીજું, ગુપ્તચર તંત્ર અતિશય સજાગ બનાવી દેવું પડે. અને એમાં કોઈ વૉટબેંકની પરવા કર્યા વગર ત્રાસવાદ પ્રત્યે સૉફ્ટ કૉર્નર ધરાવતા મુસ્લિમો પર નજર રાખવી પડે. તેમને છાવરતી બૌદ્ધિક બદમાશ ટોળીઓને કોઈ રીતે આંતરીને, ખૂણામાં લઈ જઈ, કમ સે કમ, ત્રાસવાદીઓને તેઓ ન છાવરે તે સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ. (શાહરુખ ખાન બાંગ્લાદેશમાં ઈદ પર હુમલા મુદ્દે મૌન રહ્યો છે ત્યાં તેને અસહિષ્ણુતા દેખાતી નથી. આમીર ખાને બધા પંથોને વખોડ્યા છે.) આવા લોકોનો સામાજિક-આર્થિક જે પણ બહિષ્કાર કરવો પડે તે કરવો જોઈએ. તેમની જાહેરમાં ટીકા કરતાં ખચકાવું ન જોઈએ. આમ કરવાથી કોમવાદી ગણાઈ જશું તેવી ભીતિ છોડી દેવી જોઈએ. કાશ્મીરમાં બુરહાન વાણી એન્કાઉન્ટરમાં મરાય તો આ બુદ્ધુજીવીઓ છાજિયા લેવા માંડે છે. કાશ્મીરી પંડિતો કે તારુષિ જૈનની સાથે જે કંઈ થયું તેનો બદલો દેશના અન્ય કોઈ ભાગમાં લેવામાં નથી આવતો પણ કાશ્મીરમાં બુરહાન મરે ત્યારે અમરનાથ યાત્રીઓ પર હુમલો કરાય છે. સેના પર પથ્થરમારો કરાય છે (અને આ પથ્થરમારાને ઈદ પહેલાં છોડી મૂકનારાઓ જમ્મુ-કાશ્મીરની અલગતાવાદી-રાષ્ટ્રવાદી યુતિ સરકાર જ હતી!) એટલે આમાં ચીનનો રસ્તો અપનાવવો પડે. ચીનમાં રમઝાન-નાતાલ બધા પર પ્રતિબંધ છે.
ઝાકિર નાઈકનાં ઉશ્કેરણીજનક ભાષણો, તેમની વટાળ પ્રવૃતિ આજકાલની નહોતી ચાલતી. તેમની પીસ ટીવી ચેનલ આજકાલની ચાલતી નહોતી. યૂ ટ્યૂબ પર તેમની વટાળ પ્રવૃત્તિનાં ઉદાહરણરૂપ અનેક વિડિયો છે. તેમાં એકમાં તો કોઈ બહુરૂપિયાને શંકરાચાર્ય તરીકે રજૂ કરી ઈસ્લામ મહાન છે તેવું કહેવડાવાય છે! પ્રશ્ન એ છે કે ઝાકિર નાઈકની પ્રવૃત્તિ પ્રત્યે કેમ આંખ આડા કાન કરાયા? ચાલો એ જવા દો, પણ હુમલા પછી બાંગ્લાદેશ જેવા ઈસ્લામી રાષ્ટ્રએ જે ત્વરિતતાથી ઝાકિર નાઇકની ટીવી ચેનલ બંધ કરવા પગલાં લીધાં તેની સામે ગૃહ પ્રધાન રાજનાથસિંહ કહે છે, “અમે તેમનાં ભાષણો તપાસીએ છીએ.” શિવસેનાના કહેવા પ્રમાણે, યુપીએ સરકારની તુષ્ટીકરણની નીતિના કારણે તે તમામ તપાસમાંથી છટકી ગયો છે. ઉમર ખાલિદ કે કન્હૈયાકુમાર પણ જેલમાંથી જામીન પર છૂટીને સેનાનું મનોબળ ઘટાડતા ફરી રહ્યા છે. આવા તત્ત્વો તો હાર્દિક પટેલ જેમ અનેક મહિના સુધી જેલમાં રહ્યો તેમ જેલમાં જ હોવા જોઈએ.
ઢાકાના હુમલા થકી ત્રાસવાદી પ્રેમી ગેંગની એ દલીલનો પણ કચ્ચરઘાણ વળી ગયો કે ગરીબાઈના કારણે મુસ્લિમો ત્રાસવાદી બને છે. ગરીબાઈ તો બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશમાં પણ છે. ત્યાં કેમ કોઈ ત્રાસવાદી નથી બનતું? જ્યારે ઢાકાના હુમલાખોર ત્રાસવાદીઓ ધનવાન કુટુંબના હતા. વળી, તેઓ મદરેસાના કારણે નહીં, પણ સોશિયલ મિડિયાના કારણે ત્રાસવાદ તરફ વળ્યા હોવાનું બહાર આવ્યું. બાંગ્લાદેશમાં આ હુમલા પછી સોશિયલ મિડિયા પર પણ તડાપીટ બોલાઈ છે, પણ અહીં જો આવું કરાય તો બુદ્ધુજીવીઓ સરકાર પર તૂટી પડશે કે ફ્રીડમ ઑફ એક્સ્પ્રેશનનો ભોગ લેવાય છે, અઘોષિત કટોકટી લાદી દેવાઈ છે. મોદી હિટલર જેવા છે. વગેરે વગેરે. પણ આવા બુદ્ધુજીવીઓ કે વૉટબેંકની પરવા કર્યા વગર સરકારે કડક હાથે મુસ્લિમોને ત્રાસવાદીઓ બનાવતા તમામ રસ્તાઓને બ્લોક કરી દેવા પડશે, નહીંતર આજે ઢાકા છે, કાલે દિલ્લી હશે!

વાણીનું સામર્થ્ય …… વિનોબા ભાવે

વાણીનું સામર્થ્ય …… વિનોબા ભાવે

વાણી અને પાણી સમજીને વાપરવાં જોઈએ.એ બન્નેનો બગાડ કરીએ એ ના પાલવે .વાણી એટલે કે વાચામાં અદભુત શક્તિ પડેલી હોય છે.

શ્રી વિપુલભાઈ કલ્યાણીના જાણીતા બ્લોગ "ઓપીનીયન"માં પ્રકાશિત "વાક શક્તિ" પર સ્વ.વિનોબા ભાવે લિખિત એક મનનીય લેખ આજની પોસ્ટમાં સાભાર પ્રસ્તુત છે.

આ લેખનો અંતિમ ફકરો આ રહ્યો ...

વાણીનું સામર્થ્ય

"વાણી ઈશ્વર દ્વારા મનુષ્યને મળેલી એક મોટી દેણ છે. મનુષ્યના ચિંતનનું એ ફલિત છે અને ચિંતનનું સાધન પણ એ જ છે. ચિંતન વગર વાણી નહીં અને વાણી વગર ચિંતન નહીં અને બન્ને વગર મનુષ્ય નહીં."

" લોકો મને છે કે તપથી શરીર ક્ષીણ થાય. પણ તે ખોટી ધારણા છે. શરીર તો ભોગથી ક્ષીણ થાય છે. તપથી તો શરીર પુષ્ટ થાય છે. તપનું ધ્યેય શરીરને પુષ્ટ, મજબૂત કરવાનું છે. શરીરમાં મન અને બુદ્ધિ છે. શરીર, વાણી અને મનને મજબૂત બનાવવા માટે ગીતાએ શારીરિક, વાચિક અને માનસિક એવા ત્રિવિધ તપનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. તે ત્રણેય અલગ ક્રિયાઓ છે પણ આ ત્રણેયને સ્થૂળ અર્થમાં મજબૂત બનાવવાની અહીં વાત નથી. ત્રણેયને સામર્થ્યવાન બનાવવાની અહીં વાત છે. શરીરનું સામર્થ્ય તનના આરોગ્ય અને સ્ફુિર્તમાં છે. મનનું સામર્થ્ય તેની નિર્મળતામાં છે. વાણીનું સામર્થ્ય જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરવામાં અને સત્ય બોલવામાં છે. તપસ્વીની વાણીમાંથી જે પ્રગટે તે સત્ય જ હોય. તેની વાણીમાંથી અસત્ય નીકળે જ નહીં. સત્યનિષ્ઠા એક મહાન શક્તિ છે."- વિનોબા ભાવે

નીચેના ચિત્ર પર ક્લિક કરી "ઓપીનીયન" માં પ્રગટ આ આખો પ્રેરક લેખ વાંચી શકાશે.

Vinoba

વિનોબા ભાવે- જીવન પરિચય

વિકિપીડિયા લીંક 

23 July 2016

ફરકતી ચોટલી

ફરકતી ચોટલી
રાતો ચોળ ચાંદો બે ત્રણ દિવસમાં દુધે ધોયો હોય તેવો થઈ ગયેલો. રાત્રે બધા જમીને તળાવની પાળે આવ્યા કે ધોળો દેખાતો ચાંદો મેલો દાટ લાગવા મંડ્યો. અમે બધા એ એવું માની લીધું કે નક્કી ચાંદો પણ આજે તળાવની પાળે ગુલાંટો મારીને ધૂળમાં આળોટ્યો હશે. થોડી વારમાંતો એને જાણે અમારી વાતો સાંભળી લીધી હશે કે; શરમાઈને વાદળની ઓથે લપાઇ ગયો. મેં થોડા બરાડા પાડયા કે “ કેવા મજાના બધા રમતા હતા, વચ્ચે ચાંદાને ભાંડવાની શું જરૂર હતી ? હવે રમો અંધારામાં !”
હજી તો હું બોલી રહુ ત્યાંતો જાણે પવને ચાંદાનું ઉપરાણું લીધું હોય તેમ મંડ્યો આડો ને અવળો ફૂંકાવા. લીમડા, પીપળો, અને બીજા ઝાડવાંઓ ને એવા હલાવી નાખ્યા કે હમણાં બધા મૂળમાંથી ઉખડી જશે. પાંદડા, કાગળ ને બધો કચરો તો હવે ઉડીને અમારી આંખોને બંધ કરી દેતો હતો. ઉગમણી કોરેથી માટીનો એવો ખુશ્બૂ ધોધ છૂટ્યો કે અમારો હકો બોલી ઉઠ્યો ” અલ્યા અત્યારે બગીચામાં કોણ પાણી પાતું હશે? ”
જો કે એ વ્યાજબી બોલ્યો હતો. અમે લોકો ઘણી વાર બગીચામાં રમતા હોય અને સૂકા છોડના ક્યારામાં માળી પાણી છાંટે ત્યારે; આવીજ સોડમ આવતી. બીજા બધાને એ સોડમ ગમતી કે, કેમ પણ મને તો ખૂબ ગમતી. અને એમાંય પહેલો વરસાદ આવે ત્યારે ડમરી ચઢીને જે વર્ષાના ટીપા પડે તેની ખુશ્બુ તો નાક ભરીને મન ભરી લઉં.
રાત્રે ધોધમાર વરસાદ પડ્યો, અને અમે બધાં પલળી ગયેલા. મને પલળવાનો ઘણો શોખ એકવાર તો પલળી જ લઉં પછી ભલે ને નાક ધંધે લાગતું.( નાક જોડે જોડે હું પણ ધંધે લાગી જતો, પણ જાહેરમાં આપણી પોતાની પોલ ખોલવી હાનિકારક સાબિત ના થાય એટલે એવું કોઈને ના કહેવાય)
આજના આ લેખમાં કલ્પનાની દુનિયામાં થોડો અસલ જીવનનો અંશ ઉમેર્યો છે. હું જે ગામડામાં ઉછર્યો છું તે એકદમ નાનું ગામડું, આશરે ચારેક હજારની વસ્તી વાળું ગામ. ગામના પચાસ ટકા લોકો ખેતી પર નિર્ભર ને બાકીના એમની ખેતી પર નિર્ભર. એકાદ સારો વરસાદ પડી જતો પછી ખેડૂત લોકોને ખબર પડી જતી કે હવે, બીજનું રોપણ કરી શકાય. મગફળીનું સૌથી વધુ વાવેતર સૌરાષ્ટ્રમાં થાય. ત્યારના આંકડા મુજબ સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાનું સૌથી વધુ મગફળીનું વાવેતર અમારા ગામનું. અમે લોકો પણ ખેડૂતમાં ગણાતા. પણ મારા પિતાજી એક નાનું સિમેન્ટ પાઈપનું  કારખાનું ચલાવતા, આથી ખેતી એ અમારો સેકંડરી પ્રોફેશન હતો. હું જે મિત્રો સાથે મોટો થયો છું, તેઓ બધા બિનખેતી વાળા મિત્રો હતા.
વાવણી ચાલુ થાય એટલે થોડા દિવસમાં કાળી કે ભૂરી જમીનમાં લીલાશ આવી જતી. અત્યારે એ દ્રશ્યોની કલ્પના કરું ત્યારે એવું થાય છે કે મારી આંખોએ એ લીલા રંગોની કોઈ કદર નહોતી કરી. આજે કલ્પનામાં પણ, એ લીલો રંગ મારી આંખોને ઠારે છે. એ ટાઈમે વાવણીમાં મુખ્યત્વે મગફળી, બાજરી, જુવાર, તલ, મગ, મઠ અને કળથીની થતી. વાવણી ના થોડા દિવસ બાદ કોંટા ફુંટીને અનાજના નાના બાળ જન્મીને છોડવા થાય તે પહેલા અમે લોકો એમનું ઓડિટ કરવા જતા.ગામની રચના એવી હતી કે, ભાગોળે જ ખેતર ચાલુ થઈ જાય. અમને બીજા બધા પાક કરતા મગફળીના કોંટા ફૂંટે તે ઓડિટ કરવામા વધુ રસ. રસ એટલા માટે કે મગફળીના નાના બાળ કોંટા અમને સ્વાદિષ્ટ લાગતા.
એટલે અમારી તોફાની ટોળી, કોઈના પણ મગફળીના ખેતરમાં છાનીમાની ઘુસી જતી. અને ખીસા ભરીને તળાવની પાળે પહોંચી જતી. લીમડાના ઝાડ પર ચઢીને, એકબીજાની ખપાવતા મન ભરીને કોંટાની લજ્જત માણતાં. ઘણાં બધા માટે આ ટેસ્ટ નવો હશે. બેકગ્રાઉન્ડમાં ગયા બાદ હવે વાત ને આગળ વધારું તો, વાવણી થયા ને અઠવાડીયા બાદ અમારી તોફાની ટોળી તળાવની પાળે મળી. એ દિવસે તો ફૂલ હાજરી હતી, હું, હકો, નરીયો, ટીનો, દિલો, જીલો, દલો, અશ્કો, જીગો અને વજો. આ સિવાયના કોઈ પાત્રો હું ઉમેરતો હોય તો એમને પણ ગણી લેવા કૃપા કરવી. જેમ્સ બોન્ડ જીગો ખબર લઈ આવ્યો કે અશ્કના ખેતરમાં સૌથી મોટી અને દળદાર મગફળીના કોંટા ફૂંટ્યા છે. આટલી સારી અને મજેદાર બાતમી મળ્યા પછી અમારી ટોળી કોઈની પકડે રોકાય ખરી ? અમે બધાં ઉપડ્યા અશ્કના ખેતરમાં આક્રમણ કરવા. મિત્રો અમે કેટલા નાદાન અને ન્યાયી હતા, એનો આ બેનમૂન દાખલો. અશ્કના ખેતરમાં ચોરી અને અશ્કો ખુદ પણ ભેગો ખરો.
“ બીજું બધું તો ઠીક પણ મારો ડોહો (એના દાદા) આવા ટાઈમે બધા ખેતરે ચક્કર મારે છે. ” અશોકે બધાને ચેતવ્યા.
“ તું ચિંતા ના કર, આપણે ફટાફટ પાછા આવીને અહીંયા આ લીમડા પર ચડી જઈશું ”તોફાનીયા ટીનાએ બધાને પાછી રાહત આપી
“ એ ચોટલીયા દાદાથી બીવાની જરૂર નથી ” હકાએ વળી બધાની હિમ્મતમાં ઓર વધારો કર્યો.
ચોટલીયા દાદા, એટલે એમની સરનેમ ચોટલીયા નહોતી, પણ માથે ચોટલી રાખતા. બધાએ ‘ યા હોમ કરીને ચાલો અશ્કાનું ખેતર છે આગે ’  કહીને આગળ વધ્યા.
અમારી આખી ટોળીમાંથી બે જણ ફોસી, (ડરપોક) એક હું અને બીજો દલો. મને હકાની હૂંફ, એટલે એનો હાથ પકડીને ચાલવા લાગ્યો. હું હકાનો હાથ, બીકને લીધે પકડતો ને બધા એવું માનતાં કે હું અને હકો પાક્કા ભાઈબંધ. હાથાજોડી કર્યા વગર ચાલીયે પણ નહીં. મારું આ સિક્રેટ હકાએ આજ સુધી અકબંધ રાખ્યું છે, એટલે હું પાકો ભાઈબંધ માનું છું.
જે લોકોએ ખેતર જોયા છે એમને રિફ્રેશ કરાવી દઉં અને ના જોયા એમને નવીન વસ્તુ બતાવું. ચોમાસાની સીઝનમાં, ખેતર ફરતે વાડ થતી. જેથી પ્રાણીઓ અને અમારા જેવા અજડ લોકોથી ખેતરના પાકને રક્ષણ મળે. ખેતરમાં કેમ ઘુસવું ? એની માસ્ટરી વજામાં. જે જે લોકોની જે તે ક્ષેત્રમાં માસ્ટરી હતી તે લોકો ટાઈમે ટાઈમે ને પ્રસંગે, કોઈ પણ જાતનું અભિમાન કર્યા વગર આગળ થઈ જતા. એ ધોરણે વજાએ વાડમાંથી અંદર ઘૂસે એવું કરી આપ્યું. નીચું માથું કરીને બધા ગુફામાં જાય તેમ વારાફરતી અશ્કના ખેતરમાં ઘુસ્યા. જઈને બધાએ શક્તિ એટલી ભક્તિના ત્રીજા નિયમ પ્રમાણે, મગફળીના બાળ છોડને ખિસ્સમાં ભરવા લાગ્યા.
હજીતો ખિસ્સા થોડાજ ભરાયા હશે કે, દલાએ બૂમ પાડી “ અલ્યા અશ્કા તારો ડો…: ” એ પૂરું બોલી પણ ના શક્યો ને થર થર ધ્રુજવા લાગ્યો. મેં દોડીને દિલાને પકડી લીધો.
“ કોઈએ બીવાની જરૂર નથી, અવાજ કર્યા વગર, પીલુડી પર આવી જાઓ. ” કહીને દોડતો દિલો પીલુડી પર ચઢી ગયો. હકો પણ મને લઈને આગળ વધ્યો. હરીફાઈ રાખી હોય તેમ થોડી સેકન્ડમાં તો આખી ટોળી ઝાડ પર. ઝાડ પર ચડવામાં કોઈ કાચો નહીં સાહેબ. પણ અશ્કના દાદાના નસીબ સારા કે વજાના બૂંદિયાર નસીબ ! વજાનો ઝાડ પર ચડતા પગ લપસ્યો ને ‘ ઓંય માં ’ એવી તીણી ચીસ નીકળી ગઈ. પેલા દાદા બિચારા, એક નજર ખેતરમાં કરીને બીજે જવા જતા હતા કે ચીસ સાંભળી. ચીસ કોઈ છોકરાની હતી; એમ માન્યું. અમારી ટોળી સિવાય, ઘણા બધા છોકરા અમારી જેમ કરી લે, એની બધાને ખબર. એમને ખાતરી થઈ કે નક્કી કોઈ ખેતરમાં ઘુસ્યું છે. એમનું ધ્યાન અમારી બાજુ જાય ત્યાં તો વજો પણ ઝાડ ઉપર ચડી ગયેલો. દાદાએ ચારે બાજુ નજર કરી પણ ખેતરમાં કોઈ દેખાય નહીં. તેઓ ખેતરમાં આમતેમ ફરીને, અમે જે ઝાડ પર હતા તેની નીચે આવીને ઉભા રહ્યા. જે ડાળી નીચે તેઓ ઉભેલા, તેને વળગીને ટીનો વાંદરાની જેમ લટકે.
“ કોઈકનો અવાજ હતો, ક્યાં ગયો હશે ? નક્કી એ અવાજ ટીનિયાનો કે વજલાનો જ હોવો જોઈએ. ” એમ બબડે. ઉપર રિયા રિયા અમે બધા મનમાં હસીયે. જીગાનું હસવાનું થોડું મુક્ત, આથી મેં એના મોઢે મારો એક હાથ રાખી દીધો. દાદા બબડતાં જાય ને માથે હાથ ફેરવતા જાય. પવનથી એમની ચોટલી ફર ફર ફરકે. એને ફરકતી ચોટલીને જોઈને, ટીનાને ગાંડપણ સુજ્યું. ધીરેથી હાથ લાંબો કરીને એમની ચોટલીને અડ્યો. આથી જીગો જોરથી હસવા જતો હતો પણ મેં એને મહાપરાણે ચૂપ રાખ્યો. ટીનો એટલાથી અટકે તેમ નહીં, એને બીજી વાર ચોટલીને પકડીને સીધી ટટ્ટાર કરી.ચોટલી સિદ્ધિ ટટ્ટાર થઈ એમાં ત્રણ જણ ઝાડ પરથી પડયા. કેમ પડયા ? એની એક ઝલક.
જેવી ટીનાએ ચોટલી પકડી કે દાદાનું ધ્યાન નીચે ગયું. પડછાયામાં એમને દેખાયું કે કોઈ એમની ચોટલી સાથે મજાક કરે છે. અર્જુને જેમ પાણીમાં માછલીનો પડછાયો જોઈને તીર ચલાવેલું, તેમ આ દાદાએ પડછાયામાં જોઈને ટીનાનો હાથ પકડ્યો. અને ટીનો ધબ્બ દઈને નીચે. ચોટલી સીધી કરી એટલે જીગો હસ્યા વગર ના રહી શક્યો, એટલે મેં એના મોઢા પર જોરથી હાથ દબાવ્યો કે એ ય પડી ગયો. અને ત્રીજો, વજો તો બિચારો બીકનો માર્યો પડ્યો. અર્જુન પછી અશ્કાનાં દાદાએ પડછાયા સામે નીચું જોઈને ધાર્યું નિશાન લગાવેલું. જો કે મહાભારતમાં કે બીજા કોઈ ગ્રંથમાં આ ઉલ્લેખ નથી.
ત્યાર બાદ અમારી ટોળી એક અઠવાડિયું તળાવની પાળે મળી શકી નહોતી. કેમ ? બધાને થોડા ઘણા અંશે માર પડેલો. (એકદમ ખાનગી વાત, નરીયાને તો બાથરૂમમાં પૂરી રાખેલો)

સમાજને સાચો રાહ ચીંધનાર ‘ગુરુઓ’ને વન્દના… –ડૉ. શશીકાન્ત શાહ

સમાજને સાચો રાહ ચીંધનાર ‘ગુરુઓ’ને વન્દના…

–ડૉ. શશીકાન્ત શાહ
‘કોઈ પણ માણસ અને સમાજનો વીકાસ ‘સદ્ ગુરુ’ને આભારી છે. આ સૃષ્ટી પર ગુરુ વગરનું કોઈ નથી. એક સન્ત કહે છે, ‘માતાની ગોદ વીશ્વની શ્રેષ્ઠ યુનીવર્સીટી છે.’ માતા–પીતા અને મીત્રો, માણસના જીવનમાં નીરન્તર ‘ગુરુ’ની ભુમીકામાં હોય છે. આજે ‘ગુરુપુર્ણીમા’ છે. મને જીન્દગીના અમુલ્ય પાઠો શીખવનારા સૌ ગુરુઓને વન્દન પાઠવું છું. આજે આપણે એવા એક કાર્યક્રમની ચર્ચા કરવા જઈ રહ્યા છીએ, જેણે સદવીચારોનો પ્રચાર–પ્રસાર કરીને સમાજને બદલવામાં પોતાનું યોગદાન આપ્યું છે. સારાં પુસ્તકો માણસના જીવનને ધરમુળથી બદલી શકે છે.
આજે ‘ગુરુપુર્ણીમા’ છે. ગુરુનું કાર્ય શીષ્યને સાચી દીશામાં દોરવાનું છે. મને ‘ગુજરાતમીત્ર’ની દીશા ચીંધનારા બે સદ્ ગુરુઓ શ્રી. ગુણવન્ત શાહ અને શ્રી. ભગવતીકુમાર શર્માને ‘ગુરુપુર્ણીમા’ના  મંગલ અવસરે ભાવપુર્વક વન્દન પાઠવું છું.
ગુરુનું કાર્ય સમાજને સાચો માર્ગ બતાવવાનું છે. આ અર્થમાં સારાં પુસ્તકો જેવા સદ્ ગુરુ બીજા કોઈ નથી. જેઓ પુસ્તકોના માધ્યમથી સારા વીચારો સમાજ સુધી પહોંચાડે છે અને સમાજની ગુણવત્તા સુધારવામાં મહત્ત્વનું યોગદાન આપે છે, એવા ગુરુઓ પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવાની આજે તક છે. ગયા અઠવાડીયે સુરતના શ્રી. જીતેન્દ્ર દાળીઆ (મોબાઈલ : +91 98255 74604)એ પોતાનાં પત્નીની પાંચમી પુણ્યતીથી નીમીત્તે વાસણો વહેંચવાને બદલે, એક ‘ઑડીયો–બુક’ વહેંચીને, સમાજને બદલવા, સ્થાપીત નીરર્થક રુઢીઓને ત્યાગવા માટેનો સંદેશ પાઠવ્યો. ‘ગુજરાતમીત્ર’ દેનીકની ‘માણસ નામે ક્ષીતીજ કૉલમમાં પ્રસીદ્ધ થયેલા શ્રેષ્ઠ લેખોનું સમ્પાદન ધરાવતી, ‘આનન્દનું આકાશ’ નામની પુસ્તીકા પ્રસીદ્ધ થયેલી.
એક દીવસ મારા પર જીતેન્દ્રભાઈનો ફોન આવ્યો : ‘મારાં પત્ની શકુંતલાબહેનની પાંચમી પુણ્યતીથીએ સૌ મીત્રો અને સ્વજનોને ‘આનન્દનું આકાશ’ પુસ્તકની ‘ઑડીયો–બુક’ વહેંચવા ઈચ્છીએ છીએ. એ માટે આપની અનુમતી જોઈએ છે.’ સ્વ. શકુંતલાબહેન તમામ સન્નારીઓને પ્રેરણા મળે એવી કારકીર્દી ધરાવતાં હતાં. તેઓ એસ.એસ.સી.ની પરીક્ષા પાસ કરીને કલેક્ટર કચેરીમાં કારકુન તરીકે જોડાયેલાં. એક્સટર્નલ સ્ટુડન્ટ તરીકે, અંગ્રેજીના વીષય સાથે બી.એ. કર્યું અને નીવૃત્ત થયાં ત્યારે આસીસ્ટન્ટ કમીશ્નર હતાં! એમની અહીં નોંધ લેવાનું કારણ એટલું જ કે તેમણે કદી શાસકોના અનૈતીક આદેશો સ્વીકાર્યા નહોતા. ધારાસભ્યો કે પ્રધાનો ખોટાં કામો લઈને આવતા ત્યારે તેઓ રોકડું પરખાવતાં, ‘મને લખીને આપો કે, હું ફલાણા પદ પર છું; તેથી મારું આ ખોટું કામ હોવા છતાં તમારે કરી આપવાનું છે!’ શકુંતલાબહેનની સ્મૃતીમાં જીતેન્દ્રભાઈએ કદી ‘વાસણો’ નથી વહેંચ્યાં. તેઓ દાયકાઓથી ‘ગુજરાતમીત્ર’ના પ્રેમમાં પડેલા છે. (શકુંતલાબહેન આ વાત જાણતાં હતાં!) જીતેન્દ્રભાઈએ અગાઉની પુણ્યતીથી નીમીત્તે સમ્બન્ધીઓને મારી ‘આનન્દની ખોજ’ અને ‘ચીંતામુક્ત રહેવાની માસ્ટર કી’ એ બે પુસ્તીકાઓ વહેંચી હતી. તેઓ કહે છે, ‘વાસણો વહેંચવાની પરમ્પરાને વળગી રહું, તો શકુંતલાને જ એ ન ગમ્યું હોત. તે જીન્દગીભર સારાં પુસ્તકો અને સદવીચારોની સમર્થક રહી હતી.’

DSC09031[(ડાબેથીશ્રી. શશીકાન્ત શાહ,  જીતેન્દ્ર દાળીઆ, ઉત્તમ ગજ્જર,

ગોવીન્દ મારુ અને નરેશ કાપડીઆ]



21 July 2016

અમેરિકાના પ્રમુખપદનાં પ્રથમ મહિલા ઉમેદવાર,વિક્ટોરિયા વુડહલ…. પરિચય ….મધુ રાય


 અમેરિકાના પ્રમુખપદનાં પ્રથમ મહિલા ઉમેદવાર,વિક્ટોરિયા વુડહલ…. પરિચય ….મધુ રાય

અત્યારે હાલ અમેરિકામાં નવેમ્બરની ૮ મી તારીખે યોજાનાર ૨૦૧૬ ની પ્રમુખ પદની ચુંટણીનાં પડઘમ જોર શોરથી વાગી રહ્યાં છે.રીપબ્લીકન પક્ષે એના ક્લીવલેન્ડમાં યોજાએલ કન્વેનશનમાં વધુ મતે બિલિયોનેર ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને એના ઉમેદવાર તરીકે નોમીનેટ કરી દીધા છે.

૨૫મી જુલાઈ ૨૦૧૬,સોમવારથી ફિલાડેલ્ફીયામાં ડેમોક્રેટિક પક્ષના ભરાનાર કન્વેનશનમાં એનાં મહિલા ઉમેદવાર હિલરી ક્લીન્ટનને પક્ષનાં સત્તાવાર ઉમેદવાર તરીકે બહુ મતે ઉત્સાહપૂર્વક નોમીનેટ કરવામાં આવશે.

ચુંટણીના દિવસ નવેમ્બર ૮ ૨૦૧૬ સુધી આ બન્ને રાજકીય પક્ષના ઉમેદવારો સામ સામે જોર શોરથી ટકરાશે અને જીતવા માટે કેવા સામ,દામ,દંડ અને ભેદના અવનવા દાવ અજમાવશે એની કલ્પના કરી શકાય એમ છે.જાણે કે એક રાજકીય કુરુક્ષેત્ર !

Hillary Clinton taking Selfie
Hillary Clinton taking Selfie

હાલ જેની વધુ શક્યતાઓ જણાઈ રહી છે એમ જો હિલરી ક્લીન્ટન નવેમ્બરમાં પ્રમુખ પદે ચૂંટાઈ આવશે તો અમેરિકાના ઇતિહાસમાં પ્રમુખ બનનાર એ પ્રથમ મહિલા બનશે.

જો કે પ્રમુખ પદ માટે ચુંટણી લડનાર હિલરી ક્લીન્ટન પ્રથમ મહિલા નથી.અમેરિકાના રાજકીય ઇતિહાસમાં પ્રમુખપદનાં પ્રથમ મહિલા ઉમેદવાર બનવાનું માન એક અન્ય મહિલા વિક્ટોરિયા વુડહલને ફાળે જાય છે.

જાણીતા સાહિત્યકાર અને કટાર લેખક શ્રી મધુ રાયએ એમના ફેસ બુક પેજ પર વિક્ટોરિયા વુડહલનો સુંદર પરિચય કરાવ્યો છે એને એમના આભાર સાથે આજની પોસ્ટમાં રજુ કરેલ છે.

વિનોદ પટેલ

 

વિક્ટોરિયા વુડહલ,અમેરિકાના પ્રમુખપદનાં

પ્રથમ મહિલા ઉમેદવાર

નીલે ગગન કે તલે / મધુ રાય 

આવતા અઠવાડિયે ડેમોક્રેટિક પક્ષનાં રાષ્ટ્રપ્રમુખપદનાં ઉમેદવાર તરીકે વરાશે તે હિલેરી ક્લિન્ટન.તે ઐતિહાસિક હશે પણ અભૂતપૂર્વ ઘટના નથી.આજથી ૧૪૪ વર્ષ પહેલાં ૧૮૭૨માં રિપબ્લિકન પક્ષના ઉમેદવાર હતા યૂલિસિસ એસ. ગ્રાન્ટ અને એમની સામે ઊભાં રહેલાં આ પદનાં સૌપ્રથમ મહિલા ઉમેદવાર ઇક્વલ રાઇટ્સ પાર્ટીનાં નેતા વિક્ટોરિયા વુડહલ .

વિક્ટોરિયા ક્લાફલિન વુડહલ (૧૮૩૮–૧૯૨૭)
વિક્ટોરિયા  વુડહલ (૧૮૩૮–૧૯૨૭)(ફોટો: Hulton Archive / Getty Image)

તેઓ બીજાં અનેક કારણે પણ અદ્વિતીય હતાં:

આજથી લગભગ દોઢ સદી પહેલાં અમેરિકામાં મહિલાઓને મતાધિકાર પણ નહોતો ત્યારે આ ખૂંખાર શાકાહારી મહિલાએ તે દેશના સર્વોચ્ચ નેતાપદ માટે ઉમેદવારી નોંધાવેલી.જે સમયે મહિલાઓએ પગથી માથા સુધી લૂગડાં પહેરીને શયન કરવાનો રિવાજ હતો ત્યારે વિક્ટોરિયાએ ભરબજારમાં ધોળા દિવસે ટૂંકાં સ્કર્ટ પહેરી ફરવાનો હક માગેલો,વેશ્યાગમનને કાયદેસર માન્યતા આપવાની માગણી કરેલી અને મુક્તપ્રેમ તથા મુક્તચારનો મહિમા કરેલો.

વિક્ટોરિયાના કિશોરીવયે વખાના માર્યાં એના જન્મસ્થાન ઓહાઇયો છોડવું પડેલું. ન્યુ યોર્ક રાજ્યના રોચેસ્ટર શહેરમાં ૧૪ વર્ષે તેમણે તેનાથી બમણી વયના ડોક્ટર કેનિંગ વુડહલ સાથે લગ્ન કર્યાં. કાળક્રમે તેની સાથે છૂટાછેડા લઈ તે ન્યુ યોર્ક ગયાં અને તે સમયે તાજા વિધુર બનેલા ૮૪ વર્ષના કરોડપતિ કોર્નેલિયસ વાન્ડરબિલ્ટને મળ્યાં.તે દિગ્ગજ પૂંજીપતિને એમણે એવું મૂળિયું સુંઘાડ્યું કે વાન્ડબિલ્ટે તેને ધીકતી શેર દલાલીની પેઢી સ્થાપવામાં પીઠબળ આપ્યું.તેની કમાણીમાંથી વિક્ટોરિયાએ એક સાપ્તાહિક પત્રિકા શરૂ કરી પોતાના ઉદ્દામ વિચારોનો પ્રચાર કર્યો અને એમાંથી તેની રાજકીય આકાંક્ષાઓનો જન્મ થયો.

તે સમયે છૂટાછેડા કાયદેસર હતા પણ ભાગ્યે જ તેની હિમ્મત કોઈ કરતું કેમકે છૂટાછેડા લેનાર સ્ત્રી કે પુરુષને સમાજ હિકારતની નજરે જોતો.લગ્નમાં કશું આકર્ષણ બચ્યું ન હોય તોય મહિલાઓ આજીવન ધણીની ધૂંસરી વેંઢાર્યા કરતી અને પુરુષો શોખથી રખાતો કે વેશ્યાઓનો સંગ શોધતા.તે જમાનામાં ફક્ત ન્યુ યોર્કના મેનહાટન વિસ્તારમાં ૨૦,૦૦૦ વેશ્યાઓ હતી.માલદાર પુરુષો બેરોકટોક તેમની મહેમાનગતિ ભોગવતા.કહેવાય છે કે અમેરિકામાં રેલરોડ વિસ્તારના ધનપતિ વાન્ડરબિલ્ટ તેવી વારાંગનાઓના શૌકીન હતા.સ્ત્રી અને પુરુષ વચ્ચે યૌનાચાર અંગેના આવા ક્રૂર ભેદભાવથી, શેશવમાં પિતાએ આચરેલા દુષ્ટાચારથી અને પોતાના પહેલા પતિના આડા સંબંધોથી ખિન્ન થઈને વિક્ટોરિયા મુક્તાચારનાં હિમાયતી બનેલાં.આજે દોઢસો વર્ષ પછી પણ અમેરિકામાં શાકાહાર ભ્રૂસંકોચથી જોવાય છે ત્યારે છેક તે જમાનામાં આ વિરલ આધ્યાત્મિક નારીએ પશુઓની કતલનો વિરોધ કરી ચુસ્ત શાકાહારની હિમાયત કરેલી.

તે સમયે તાજી સ્થપાયેલી ઇક્વલ રાઇટ્સ પાર્ટી અથવા પીપલ્સ પાર્ટી (‘જનતા પક્ષ’) તરફથી ૧૮૭૨માં વિક્ટોરિયાએ રાષ્ટ્રપ્રમુખપદ માટે ઉમેદવારી નોંધાવેલી.તેના ઉપ રાષ્ટ્રપ્રમુખપદના ભિલ્લુ હતા ભૂતપૂર્વ અશ્વેત ગુલામ, અને ગુલામીની નાબૂદીના કર્મશીલ ફ્રેડરિક ડગલસ.વિક્ટોરિયાએ ફક્ત પુરુષોની બનેલી સરકારને ઉખેડી ફેંકી દેવાની ઝુંબેશ ઉપાડેલી. “રાજદ્રોહ કહો, દેશના ટૂકડાની હિમાયત કહો જે કહો તે, અમે ક્રાન્તિ લાવીશું અને આ બોગસ ‘પ્રજાતંત્ર’ને જમીનદોસ્ત કરી પ્રામાણિક સરકારની સ્થાપના કરીશું!” તે કહેતાં. પોતાના મુક્તાચાર માટે તે ઘોષણા કરતાં કે “હું જેને ઇચ્છું તેને ગમે તેટલા લાંબા કે ટૂંકા ગાળા માટે ચાહવાનો મને મૂળભૂત બંધારણીય અને કુદરતદત્ત અધિકાર છે! હું મુક્તપ્રેમમાં માનું છું, હું ઇચ્છું તો રોજ નવો પ્રેમી પકડું, અને તેમાં દખલ કરવાનો તમને કે તમારા કાયદાઓને કોઈ હક નથી! મને સજા કરવી હોય તો ભલે શૂળીએ ચઢાવો!” 
અલબત્ત, ૧૮૭૨ની રાષ્ટ્રપ્રમુખની ચૂંટણીમાં ભલે વિક્ટોરિયા શૂળીએ ના ચડ્યાં, પણ જાહેરમાં અશ્લીલ શબ્દો વાપરવા બદલ ચૂંટણીની રાત તેમણે જેલમાં ગુજરેલી. મતદાનમાં તેને ગણતરીના મત મળેલા અને તેનો તેજોવધ થયો.

ચૂંટણીની કારી પછાડ પછી ૧૯૭૬માં વાન્ડરબિલ્ડની વહારથી તેણે દેશ છોડ્યો અને ઇંગ્લેન્ડમાં નવી જિંદગીની શરૂઆત કરી. વિક્ટોરિયાએ ત્રણવાર લગ્ન કરેલાં: પહેલું ડો. વુડહલ સાથે; બીજું ૨૮મા વર્ષે એક કર્નલ બ્લડ નામે લશ્કરી અફસર સાથે; અને ત્રીજું સન ૧૮૮૩માં ૪૫ની વયે ઇંગલેન્ડમાં જોન માર્ટિન નામના શ્રીમંત બેન્કર સાથે.

આજે ફરી એક મહિલા અમેરિકાનાં સર્વોચ્ચ નેતા અને વિશ્વનાયક થવા થનગની રહ્યાં છે. તે નિમિત્તે તેવી પહેલ કરનાર વિક્ટોરિયા વુડહલને નમન. જય મોનિકા!

Thursday, July 07, 2016

============================================

Victoria Woodhull ... Biodata on wikipedia.org
https://en.wikipedia.org/wiki/Victoria_Woodhull


Victoria Woodhull, Ahead of Her Time & Ours

જોઈએ છે

જોઈએ છે

જોઈએ છે
કેટલાક પત્રકારો, જે ખાનગીમાં ગુજરાતમાં મુદ્દા ઊભા કરી આપે,
કેટલાક પત્રકાર અને કૉલમિસ્ટો જે આ મુદ્દાઓને ચગાવે,
બેરોજગાર યુવાનો (ગુજરાતી હોવા જરૂરી નથી) જે એસટી-પોલીસ વાનને આગ ચાંપી શકે, જે રસ્તા રોકી શકે અને પોલીસની લાઠી ખાઈ સિવિલમાં દાખલ થઈ શકે, જેલમાં જઈ શકે
સોશિયલ મિડિયા એક્ટિવિસ્ટો જે બનેલી ઘટનાને મરીમસાલા ભભરાવી ભડકામણું સ્વરૂપ આપી ભડકાવી શકે.
ઉપરોક્ત નોકરી/એસાઇનમેન્ટ વર્ષ 2017 સુધી જ છે. પત્રકારોને વિવિધ કમિટીઓમાં કે વિવિધ પદની લહાણી કરાશે. બેરોજગાર યુવાનોને પથ્થરમારા કે આગચંપી દીઠ રૂ. અપાશે ને સિવિલમાં દાખલ થશે તો સરકારની મદદ મળશે. રાહુલ ગાંધી, અરવિંદ કેજરીવાલ જેવી મહાન હસ્તીઓની સાથે ફોટોઑપ કરવા મળશે તે અલગ.
જો જેલમાં જવાનું થશે તો ચિંતા નહીં. અમારા બાબુભાઈ માંગુકિયા, કપિલ સિબલ, પ્રશાંત ભૂષણ અડધી રાત્રે હાઇ કૉર્ટ, સુપ્રીમ કૉર્ટના દરવાજા ખખડાવી મુક્ત કરાવશે અથવા પ્રસિદ્ધિ અપાવશે. જો મૃત્યુ થશે તો ભવ્ય સ્મશાનયાત્રા નીકળશે અને એમાં તમે સેલ્ફી પણ પાડી શકો છો.
મળો યા એસએમએસ યા વૉટ્સએપ કરો.
4204204200

બે પ્રેરક સત્ય કથાઓ ..(1) સફળ થવા માટે અંધત્વ આડે નથી આવતું ..(2) ગરીબ વિદ્યાર્થીઓ માટે પેટે પાટા બાંધતો ગણીતનો ચેમ્પિયન

 બે પ્રેરક સત્ય કથાઓ ..(1) સફળ થવા માટે અંધત્વ આડે નથી આવતું ..(2) ગરીબ વિદ્યાર્થીઓ માટે પેટે પાટા બાંધતો ગણીતનો ચેમ્પિયન

મારા મુંબાઈ નિવાસી નેટ મિત્ર શ્રી મહેન્દ્રભાઈ ઠાકરે એમના ઈ-મેલમાં મુંબઈ સમાચારમાં પ્રગટ બે ખુબ જ પ્રેરક સત્ય કથાઓ મોકલી છે. આ ખુબ જ પ્રેરણાદાયી સત્ય કથાઓ વાંચતાં જ મને ગમી ગઈ.

મનુષ્યો બે પ્રકારના હોય છે . કેટલાક મનુષ્યો દરેક સવારે જોએલાં સ્વપ્નોને ભૂલી જઈને ફરી ઊંઘી જાય છે તો કેટલાક વિરલાઓ ઊંઘ ખંખેરીને ઉભા થઇ જાય છે અને જોએલાં સ્વપ્નોને સાકાર કરવા માટે દ્રઢ નિશ્ચયી અને પરિશ્રમી બની એની પાછળ મચી પડે છે અને સફળતાને વરીને જ ઝંપે છે.

આ બે સત્ય કથાઓ એવા બે મળવા જેવા વિરલ વ્યક્તિઓની છે જેઓએ એમનાં સેવેલાં સ્વપ્નોને સાકાર કરી બતાવ્યાં છે.

પ્રથમ વાર્તાના નાયક નવ યુવાન શ્રી કાંતને જન્મથી જ અંધત્વનો પડકાર સહન કરવાનો સમય આવ્યો એમ છતાં એનાં સ્વપ્નો સાકાર કરી સફળતાને વરવા માટે એનું અંધત્વ આડે ના આવ્યું .બંધ આંખોએ એણે સ્વપ્નાં જોયાં અને એને પૂરાં પણ કરી બતાવ્યાં.અંધાપો આ માણસ ને રોકી ના શક્યો.

બીજી વાર્તા ગુરુ પૂર્ણિમાના પર્વને અનુરૂપ,ગરીબ વિદ્યાર્થીઓ માટે પેટે પાટા બાંધીને ફી લીધા વિના શીખવનાર ગણિતમાં ચેમ્પિયન મનાતા ગુરુ, ટપાલ ખાતાના મામુલી પગારવાળા કર્મચારીના પુત્ર આનંદ કુમારની છે .

આ બે લેખો વિનોદ વિહારના વાચકોને પણ ગમે એવા હોઈ શ્રી ઠાકર, વાર્તા લેખકો અને મુંબઈ સમાચાર ના આભાર સાથે આજની પોસ્ટમાં પ્રસ્તુત કરું છું.

આશા છે આપને આ બે જીવન પ્રેરક સત્ય કાથો ગમશે.

સફળ થવા માટે અંધત્વ આડે નથી આવતું

કવર સ્ટોરી - દિવ્યાશા દોશી


૨૫ વર્ષ પહેલાં આન્ધ પ્રદેશના મચ્છલીપટ્ટનમ ગામમાં શ્રીકાંતનો જન્મ થયો ત્યારે પડોશીઓએ તેના માતાપિતાને કહ્યું હતું કે આ દીકરાને જીવતો રાખવામાં કોઈ ફાયદો નથી. તેને ઉછેરવામાં જેટલી તકલીફ થશે તે કરતાં તે ન જીવે તેવી દુવા કરવી સારી. પણ શ્રીકાંતના માતાપિતાએ ગામવાળાઓની વાત સાંભળી નહીં. ખૂબ પ્રેમ અને જતનથી શ્રીકાંતનો ઉછેર કર્યોં. શ્રીકાંત બોલ્લા જન્મથી જ અંધ છે.

આજે શ્રીકાંત ૫૦ કરોડની બોલન્ટ ઈન્ડસ્ટ્રીઝનો સીઈઓ છે જેમાં કામ કરનારા ૫૦ ટકા કર્મચારીઓ ડિસએબલ (દિવ્યાંગ) છે.

આ આખી સત્ય કથા મુંબઈ સમાચારના સૌજન્યથી 

નીચેના ચિત્ર પર ક્લિક કરીને વાંચો.

Purush

============

(તા. ૨૦મી જુલાઈ ૨૦૧૬ના મુંબઈ સમાચાર ની પુર્તિ "પુરુષ" માંથી સાભાર  )

20 July 2016

mastar

ગુજરાત કેમ સળગી રહ્યું છે?

ગુજરાત કેમ સળગી રહ્યું છે?

પાટીદાર આંદોલન બાદ દલિત અત્યાચાર. ગુજરાત ફરી સળગી રહ્યું છે. આમ તો ગુજરાત મોડલના આધારે કેન્દ્રમાં મોદી સરકાર આવી પછી સતત ત્રણ મુદ્દા છવાયેલા છે: દલિત અત્યાચાર, લઘુમતી પર દમન અને સ્ત્રીઓ પર અત્યાચાર. રોહિત વેમૂલાના કિસ્સા પર ખૂબ લખાઈ ગયું છે. એમાં પડવું નથી. સ્ત્રીઓને ભડકાવવા તૃપ્તિ દેસાઈ અને બીજી બિંદી ગેંગ પ્રયાસરત્ છે. પણ હાજી અલીમાં તૃપ્તિને થપાટ વાગી ગઈ છે.
રોહિત વેમૂલા મુદ્દે જોરદાર લડનાર સ્મૃતિ ઈરાનીને સજા મળી ગઈ છે. બહારના છોકરાઓ હેરાન કરતા હોય ને ફરિયાદ ઘરના છોકરાની થાય ત્યારે તેનું ઘરની બહાર નીકળી જવાનું બંધ કરી દેવામાં આવે તેવો ઘાટ થયો. નરેન્દ્ર મોદી પાસે આવી અપેક્ષા નહોતી. એ ગુજરાતનાં રમખાણો મુદ્દે ક્ષમા માગવા સહિત અનેક મુદ્દે અડીખમ રહ્યા હતા પણ એ ગુજરાતનું પાણી હતું. દિલ્લીનું પાણી અલગ છે.
છેલ્લા દોઢેક વર્ષથી ગુજરાત સળગી રહ્યું છે અને મોદી નવાઈજનક રીતે મૌન તમાશો જોઈ રહ્યા છે. પોતાનો વિરોધ ન થાય એટલે ગુજરાત આવવાનું પણ ટાળે છે.
ગુજરાતી છાપાઓ કહે છે કે ભાજપમાં આનંદીબહેન અને અમિત શાહ જૂથ વચ્ચે ઝઘડો છે. પાટીદાર આંદોલન તેનું પરિણામ છે. જૂથવાદ હશે પણ પાટીદાર આંદોલન પાછળ કૉંગ્રેસ અને આમ આદમી પાર્ટી હતાં અને છે તે હવે સાબિત થઈ ગયું છે. હાર્દિક છૂટ્યો ત્યારથી ‘આપ’ના આશુતોષ સતત માર્ગદર્શન આપે છે. આનંદીબહેન સરકારે પાટીદાર આંદોલન અંગે કડક હાથે કામ લીધું. મચક ન આપી. હાર્દિક પટેલ જેલમાં લગભગ નવ માસ રહ્યો પણ હવે ચૂંટણી ટાણે છોડવાની નીતિ ભૂલભરેલી છે. એ આંદોલન નહીં કરે તેવી શરત સાથે છોડાયો છે પણ છૂટ્યા પછી એને સુરત વગેરે જગ્યાએ સભાઓ કરવા દેવાઈ તે પણ સરકારની ભૂલ સાબિત થશે. ઉદયપુર જઈને તે રોજ ભડકામણાં નિવેદનો આપતો રહે છે.
હવે વાત દલિત અત્યાચારની. જાણીતા ક્રાઇમ પત્રકાર પ્રશાંત દયાલે લખેલી માહિતી સાચી હોય તો ઉનામાં કાચું કપાયું હતું. ગાયને હત્યા માટે લઈ જવાઈ રહી છે તેવી સૂચના પોલીસને મળી અને પોલીસે કથિત ગોરક્ષકોને સૂચના આપી અને ગોરક્ષકોએ કાયદો હાથમાં લઈ ધોલધપાટ કરી. મૂર્ખાઓએ વિડિયો પણ ઉતાર્યો ને બહાદુરી દેખાડવા પ્રચલિત (વાઇરલ યૂ નો) કર્યો. આમાં એક વાત એવી છે કે સામે કસાઈઓ હોય એટલે ગોરક્ષકોને સંઘર્ષની ટેવ પડી ગઈ છે. પોલીસ જેમ ગુનેગારને પહેલાં એક-બે ધોલ તો ફટકારી જ દે તેવું આ ગોરક્ષકોનું પણ છે. જેમ ગાયોને ગેરકાયદે કસાઈવાડે લઈ જવાતી હોય છે તેમ ગોરક્ષકો પણ ગેરકાયદે ગાય બચાવવા ધોલધપાટ કરતા હોય છે.
ગાયને કસાઈવાડે મોકલવા માટે ગોપાલકો પણ ઘણી હદે જવાબદાર છે અને ગાયનો માત્ર દોહવા માટે જ ઉપયોગ કરે છે. ચાર રસ્તે ઘાસ લઈ ઊભા રહે છે અને પાપભીરુ જનતા પૈસા આપી ઘાસ ખરીદી એને જ આપે છે. આમ ગાયનો ઘાસચારો પણ મફતમાં મળી જાય છે. ગાય દોવાઈ જાય એટલે પ્લાસ્ટિક સહિતનો એંઠવાડ ખાવા છૂટી મૂકી દે છે. ઉનાળામાં આ ગાય અમદાવાદ જેવા વિસ્તારમાં તો પાણી માટે ભાંભરતી હોય છે કારણકે જાહેર હવાડો હોતો નથી. મારા જેવા માટલું મૂકે તો એ માટલું પણ ઉઠાવી જનારા બદભાશો હોય છે.
કથિત દલિતોને આજે પણ એ જ પરંપરાગત કામ કરવું પડે છે. એ શરમની વાત છે પણ સામે પક્ષે કથિત દલિતોમાં શિક્ષણનો અભાવ અને જે લોકો આગળ આવ્યા છે તેઓ પોતે સવર્ણ જેવા બની જતા હોય છે. આજે પણ સફાઈમાં વિદેશ જેવી સુરક્ષા અને આધુનિકતા આપણે લાવી શક્યા નથી. પરિણામે અનેક સફાઈ કામદારોનાં મૃત્યુ થતાં હોય છે.
પણ આ પ્રશ્ન શું કથિત દલિતોનો જ છે? આ આખા હિન્દુ સમાજનો છે. એની ચિંતા બધા હિન્દુ નહીં કરે તો આ દેશ તૂટી જશે. રમખાણો થાય ત્યારે કોઈ કહેવાતા સવર્ણ લડવા આગળ નથી આવતા. જેલમાં જાય છે કે મરે છે આ કથિત દલિતો જ. એટલે હિન્દુવાદીઓ આ વાત સમજી લે. આમ વાત હિન્દુની કરવાની પણ પાટીદાર અનામત જેવા મુદ્દા ચગે ત્યારે હિન્દવાદીનું મહોરું પહેરીને બેઠેલો કથિત સવર્ણ જાગી જાય છે અને અનામત વિરોધી સંદેશાઓ વહેતા કરવા માંડે છે.
પણ…સામે પક્ષે દલિતોમાંય બામસેફ અને એનજીઓ કાર્યરત્ છે જે દલિતોને હિન્દુવિરોધી બનાવવા ન કલ્પી શકાય એટલી ભયંકર હદે કાર્યશીલ છે. એમની બીજી બધી પ્રવૃત્તિ ઉપરાંત સોશિયલ મિડિયા પર ભયંકર હદે બ્રાહ્મણો વિરુદ્ધ વિષવમન કરવામાં આવે છે. દલિતેતર કોઈ પણ જાતિએ કથિત દલિત વિરોધી કંઈ પણ કામ કર્યું હોય એટલે આ કામ જાણે બ્રાહ્મણોએ કર્યું હોય તેવો અપપ્રચાર કરાય છે. આવું એક ગ્રૂપ છે અપના અડ્ડા. ફેસબુક પર કોઈ કિરણભાઈ ત્રિવેદી નામના, અટક પરથી બ્રાહ્મણ લાગતા ભાઈ તેના સંચાલક (એડ્મિન) છે. એક ‘પડકાર ન્યૂઝ’ કરીને છાપું આવે છે જે વૉટ્સએપ પર પણ ફરે છે. આ બધામાં હિન્દુ દેવીદેવતા વિરુદ્ધ ભયંકર નીચલી કક્ષાના સંદેશાઓ મૂકી દલિત-આદિવાસીઓને હિન્દુ સમાજથી વિખૂટા પાડવાનું વ્યવસ્થિત ષડયંત્ર ચાલે છે. ત્રીજી તરફ દલિતોમાંય કેટલાક લવ જિહાદ જેવી યોજના પણ ચલાવે છે જેમાં બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય વગેરે કથિત સવર્ણ જાતિની કન્યાને પરણી લાવનારને જંગી પુરસ્કાર અપાય છે. નાનીમોટી વાતે વાંધો પડતાં એટ્રોસિટી કાયદાની ચીમકી અને તેનો દુરુપયોગ પણ અજાણ્યો નથી જ. સરકારી કાર્યાલયોમાં કથિત દલિત સાહેબ દ્વારા તેમની નીચેના કથિત સવર્ણ કર્મચારીઓના ઉત્પીડનના પણ નોંધપાત્ર કિસ્સાઓ છે. આ પણ એટલું જ ખોટું છે. દલિતોએ એ સમજવું પડશે કે બધા બ્રાહ્મણો કે સવર્ણોએ તેમના પૂર્વજો કે તેમની વર્તમાન પેઢી પર અત્યાચાર કર્યો નથી. આ લખનાર પણ જન્મે અને કર્મે બ્રાહ્મણ છે. મેં ક્યારેય કોઈની જાતિ પૂછી નથી. મારા પિતા ગજેન્દ્રભાઈ પંડ્યા અમે રાણાવાવ હતા ત્યારે એસબીએસ બેંકમાં સાથે કામ કરતા એક દલિત ભાઈને એ એકલા હતા ત્યાં સુધી રોજ ઘરે જમાડતા. મારા ભાઈ (પિતાજી)એ તો અમને ત્યાં સુધીની ટેવ પાડેલી કે વાળવાવાળાં બહેન હોય કે ઘરે કામ કરવા આવતાં આદિવાસી બહેન, બધાને માનપૂર્વક નામ પાછળ બહેન લગાડી ‘તમે’ કહીને જ બોલાવવાનું. તેમના પરિવારજનોની શૈક્ષણિક ને આર્થિક સમસ્યાઓમાં માર્ગદર્શન આપવાનું.
મારા ચુસ્ત બ્રાહ્મણ સસરાના એનાથીય ચુસ્ત બ્રાહ્મણ પિતા હીરાલાલ દવેએ ગામમાં દલિતોને મંદિરમાં પ્રવેશ અપાવ્યો હતો. પોતે શિક્ષક હતા એટલે દલિતોને શાળામાં આવવા નહોતા દેતા તો પોતે તલવાર લઈ બહાર ઊભા રહેતા. આના લીધે એમની બદલીઓ પણ થતી અને સામાજિક બહિષ્કાર પણ સહન કરવો પડ્યો હતો. વાવમાંથી દલિતને પાણી લેવા દેવાની સફળ લડત આપી હતી.
મારા સસરા કનુભાઈ પણ પૂર્વ શિક્ષક. તેમની શાળામાં દલિત શિક્ષિકાને ટબૂકડા ક્ષત્રિય વિદ્યાર્થીઓ સામે લાજ કાઢવી પડતી અને ખુરશી પર બેસાતું નહોતું. એમણે એ બંધ કરાવ્યું. (આ જ કુટુંબની 18 જ વર્ષની એક દીકરીને તેનાથી દસ વર્ષ મોટો કથિત દલિત ભગાડી લઈ ગયો. દીકરીનાં માતાપિતાને એક રાત જેલમાં રહેવું પડ્યું. ને ન ગમતી કડવી સચ્ચાઈ એ પણ છે કે એ દીકરીનું બ્રાહ્મણ હોવાનું સર્ટિફિકેટ દીકરીના ઘરેથી લેવા યુવાધે ધમપછાડા કર્યા અને મળ્યા પછી રજૂ કરી દલિત યુવાને સમાજમાંથી લાખ રૂપિયાનું ઈનામ પણ મેળવ્યું.) આ તો ગૂમનામ સામાન્ય વ્યક્તિઓના કિસ્સા છે. મોટાં નામો ગણવા જાવ તો તો ગાંધીજીથી માંડીને ડૉ. હેડગેવાર, મા.સ.ગોળવળકર, બાબાસાહેબ દેવરસ સહિત અનેક નામો નીકળશે. સંઘમાં તો કોઈની જાતિ પૂછાતી નથી. ડૉ. આંબેડકરને ભયંકર અન્યાય થયો પણ એ વાતેય સ્વીકારવી પડશે કે તેમ છતાં આ આખો સમાજ જો દલિત વિરોધી હોત તો એ બંધારણ સભાના પ્રમુખ ન બની શક્યા હોત.
બાકી રહી વાત નાનામોટાની. તો દલિતોની અંદર પણ આવા ભેદભાવ છે જ. રોટીબેટીના વ્યવહાર નથી. ખાણીપીણીના વ્યવહાર નથી.
કડવી હકીકત એ છે કે ઊંચનીચ એ હિન્દુ ધર્મમાં જ નહીં દરેક પંથમાં જોવા મળતી ઘટના છે. અને આવા ભેદભાવ વિદેશોમાં રંગભેદ, વંશભેદના નામે પણ ચાલે છે. તાજેતરમાં અમેરિકામાં બે અશ્વેતોને કારણ વગર મારી નખાયા. તેનો વિડિયો પણ યૂટ્યૂબ પર છે. પણ અમેરિકી મિડિયાએ તે ઘટના કરતાં તે પછી પાંચ પોલીસ કર્મનેચારી મારી નખાયા તે ઘટનાઓને મહત્ત્વ આપ્યું હતું. અને જાણે બધા ગુજરાતીઓ દલિત વિરોધી હોય તેમ ઉનાની ઘટનાને ચગાવતા છાપાંઓએ પણ ક્યાંય અશ્વેતોની ખોટી હત્યાને મથાળાંમાં ટાંકી?
હવે વાત રાજકારણીઓની. તો ૨૦૧૭માં ચૂંટણી આવે છે તેના લીધે અને આ ઘટના ગુજરાતમાં બની છે તેથી રાહુલ ગાંધી અને અરવિંદ કેજરીવાલ ગુજરાતના ઉના આવી રહ્યા છે. આનંદીબહેન સરકાર પણ માયાવતીએ રાજ્યસભામાં પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો અને કૉંગ્રેસના કાર્યકર્તા સહિત કેટલાકે ઝેરી દવા પીધી તે પછી જાગી. તપાસના આદેશ આપ્યા. સમરસતા મુદ્દે સારું કામ કરનાર રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ પણ ગઈ કાલે જાગ્યો ને નિવેદન બહાર પાડી ઘટનાને વખોડી. ભાજપ સત્તામાં હોય ત્યારે આવા મુદ્દાઓ પર સંઘ પરિવાર ગાઢ નિદ્રામાં સરી પડે છે. સામા પક્ષે અનામત અંગે મોહન ભાગવતના નિવેદનને મારી મચડી રજૂ કરનારા કે સંઘ પરિવારના નેતાઓના હિન્દુઓ તરફી ઉગ્ર નિવેદનો છાપી સંઘની આતંકવાદી સંગઠન જેવી છાપ ઊભી કરનારા છાપાંઓમાં સંઘનું ઉનાની ઘટનાને વખોડતું નિવેદન સિંગલમાં છપાયું અથવા છપાયું જ નથી.
પંજાબમાં ‘આપ’ના નેતાએ કુરાનનાં પાનાં ફાડી સાંપ્રદાયિક હિંસા સર્જવા પ્રયાસ કર્યો તે સમાચાર પણ મોટા ભાગના ગુજરાતી છાપાંઓએ છાપ્યાં નથી. ઘણાં ગુજરાતી છાપાં હવે દિલ્લીની કેજરીવાલ સરકારની જાહેરખબર નિયમિત મળતી હોય તે કારણે કે તેના પત્રકારોની ‘આપ’માં પડદાપાછળ સક્રિયતા હોય તેના લીધે હવે છાપાંઓના સમાચારો અને લેખકોના લેખમાં ભાજપ-કૉંગ્રેસ બંને ખરાબ એવી છબી ઉપસાવી રહ્યા છે. રોજિંદા લખાતી એક કૉલમમાં તો વિષય ‘આપના’ 21 ધારાસભ્યોને સંસદિય સચિવના પદની ગેરબંધારણીય ફાળવણી હતી પણ તેમાં અડધા ઉપરાંતના લેખમાં કેજરીવાલનું મહિમાગાન કરાયું હતું અને મુદ્દો એ હતો કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગોવાના ભાજપ નેતાને કેજરીવાલ વિશે પૂછ્યું હતું. રાજકારણમાં વિરોધીઓ પર નજર રાખવી એ સામાન્ય વાત છે પણ એ લેખક માટે એ ગુરુ ગ્રહ માટેના ‘જુનો’ યાન જેવી મોટી ઘટના હતી.
જે હોય તે કૉંગ્રેસ અને ‘આપ’ના નેતાઓને, મોટા ભાગનાં છાપાંઓને ગુજરાત સળગાવવામાં રસ હોય તેવી શંકા ઉદ્ભવ્યા વગર રહેતી નથી. અને સામે પક્ષે ભાજપ અને ભગિની સંસ્થાઓ કુંભકર્ણ નિદ્રામાં છે.

ઘમ્મર વલોણું-

ઘમ્મર વલોણું-૨૪
અંધારાને ધકેલી ને અજવાળાએ પ્રથમ પગલું ભર્યું કે જાણે આંખોની સામે ઉજીયાળું જગત દેખાયું. ઓહ, હું કેટલો બડભાગી કે ભગવાને, માનવ જગત ને આપેલ ઉત્તમ ભેટ સમી પૃથ્વી પરનો રાજ વિલાસ મને દેખાઈ રહ્યો છે. ક્યાંક વૃક્ષો તો ક્યાંક છોડો, ક્યાંક પશુ તો ક્યાંક પ્રાણીઓ દેખાય છે.
પણ કોઈને હું દેખાઉં છું ? નથી પરવા !!
ધરતી પર તો ચારેબાજુ માટી પથરાયેલી હતી. સુરજની ગરમીએ વાદળો રડ્યા ને ધરતી પર પાણી રૂપે પડયા. એ માટીમાં ક્યાંક ઘાંસ, ક્યાંક છોડ, ક્યાંક ઝાડ તો ક્યાંક અનાજ ઉગી નીકળ્યા. માટી પર કોઈના ચાલ્યા પછીની પગલાની છાપ દેખાય છે. પણ પવનની એક લેરખી એને મિટાવી પણ દે છે. તો ઉપર રિયો રિયો ધરાનો માલિક મલકાય છે. ‘ રે પવન, થોભી તો જતો હો. એ પગલાની છાપોથી તો કેડી બનશે અને અજાણ્યા લોકો ને રાહ મળશે. ’
પવન ને તો એનું માન્યા સિવાય છૂટકો નહોતો. પવન એટલું પણ ના કહી શક્યો કે, એ જ માનવો ગરમીના બફારાએ મને પ્રાર્થના કરીને બોલાવે છે. હાઈ કોર્ટ છે ને ! એની સામે દલીલ કરવાનો કોઈ અવકાશ નથી. અને પવન મનમાં ગણગણે છે “ માનવ લોકો પણ ખરા છે. કેડી જોઈ નથી કે એની પર ચાલ્યા નથી. ”
પવન વળી ચુપ થઇ જાય છે. કારણ, એ નથી ઈચ્છતો કે હાઈ કોર્ટનું કોઈ ફરમાન આવે. લોકો કેડી પર ચાલે કે નવી કેડી બનાવે, પોતે તો ચિઠ્ઠીના ચાકરથી વિશેષ કંઈજ નથી. એમ માનતો વળી પર્વતોનાં ઘેરાવમાં ભરાઈ ગયો. સાચી વાત હતી કે કેડી કોઈ અજાણ્યા રાહદારીને રાહ બતાવે છે. કેડી ક્યાંક તો જતી જ હોય. ક્યાંક તો એ અટકતી જ હોય. છતાં પણ કોઈ એવુંય કહે કે માર્ગ નહિ માનવ મંઝીલ દેખ ! ખરેખર મંઝીલ હોય છે ખરી ?
કેડી પર ચાલ્યા જાય છે માનવ અને પાછુ ફરીને જોતા નથી કે બીજું કોઈ છે. તોયે વળી બીજાને એવું કહેશે કે ઘેટાનું ટોળું; એકની પાછળ બીજું ચાલે ! જો કે એ બધું યાદ કરવાની સાથે એ પણ ના ભૂલી જઈએ કે શરમ હોય તેને કશું યાદ કરાવાય.

19 July 2016

વરસાદી રોમાન્સ

વરસાદી રોમાન્સ

બહાર મસ્ત વરસાદ વરસતો હતો. ઑફિસમાં દાળવડાની પાર્ટી કરી બધા રવાના થયા. આજે કામ ઓછું હતું. દાળવડાની લાલચ દિવ્યેશે જતી કરી હતી કેમ કે તે આવા મસ્ત રોમેન્ટિક વાતાવરણમાં પત્નીને સરપ્રાઇઝ આપવા માગતો હતો. ઘરે જઈને પત્નીને ભજિયા, ગોટા કે દાળવડા બનાવવાની ફરમાઇશ આપવાના બદલે પોતે જ લેતો જાય તો? એય ને ગરમાગરમ ચા સાથે ભજિયા, ગોટા ને દાળવડાની જ્યાફત ઉડાવશું. છોકરાઓ તો સ્કૂલે ગયા હશે.
આજ મૌસમ બડા બેઇમાન હૈ બડા…ગીત લલકારતો દિવ્યેશ બાઇક પર પલળતો પલળતો દુકાને પહોંચ્યો. દુકાન અને બાઇક વચ્ચે ગારો જામેલો હતો. એ ગારામાં જઈ કાદવવાળા બૂટ પહેરેલા દિવ્યેશે ઑર્ડર આપ્યો.
“સાહેબ, ગરમ જોઈતા હોય તો અડધો કલાક રાહ જોવી પડશે. તમારા પહેલાં આવેલા આ લોકો ક્યારના રાહ જોવે છે.” “વાંધો નહીં”. દિવ્યેશે કહ્યું ને એ વૉટ્સએપમાં આવેલા વરસાદના સુંદર ફોટા, રમણીય સુંદરીઓની તસવીર સાથે લખાયેલી કવિતા જોતો રહ્યો. તેનું મન ઘરે પહોંચવા તલપાપડ બન્યું. “લ્યો સાહેબ, આ ભજિયા, ગોટા ને દાળવડા.”
દિવ્યેશે બાઇક ચાલુ કરવા કિક મારી પણ વરસાદથી ભીની કિક છટકી ને પગે જોરદારની વાગી. દિવ્યેશને ઘડીકભર તમ્મર ચડી ગયા પણ “પિયા મિલન કો જાના”ની લગનીએ એ દર્દને નજરઅંદાજ કર્યું. ને કિક મારી બાઇક ભગાવી. પલળેલા રસ્તા પર બે વાર સ્લિપ થતાં બચ્યો. એક વાર તો સામેથી થોડી રોંગ સાઇડ આવતી કારથી બચવા એને પાણીમાં બાઇક ચલાવવી પડી જેથી એના છાંટા પણ પેન્ટને ઉડ્યા.
ઘરે પહોંચ્યો ત્યાં લિફ્ટ બંધ કારણકે પાણી ભરાઈ ગયું હતું! ચાર માળ દાદરા ચડીને પહોંચ્યો તોય એના મનમાંથી રોમાન્સની આશા ઓછી નહોતી થઈ. તરત તેણે બેલ વગાડી. બેલ બંધ હતી. પત્ની ક્યારેક ભૂલમાં બેલ બંધ કરતી ને પછી ચાલુ કરવાની ભૂલી જતી. એણે દરવાજો ખખડાવ્યો. જવાબ ન મળ્યો એટલે ફરી ખખડાવ્યો. એની સાથે જ…
“શું મંડી પડ્યા છો? આવું છું હવે…” એમ કહીને પત્નીએ દરવાજો ખોલ્યો ને હજુ દિવ્યેશ નાસ્તાની થેલી પત્નીને હાથમાં પકડાવી બૂટ બહાર જ કાઢવા જતો હતો ત્યાં એ થેલી લેવાના બદલે…
“ભાઇસાબ, બૂટ બહાર જ કાઢજો. પોતું કરીને દમ નીકળી જાય છે.” દિવ્યેશને ખબર હતી કે કામવાળી કચરાપોતા ને કપડા ધોઈ જાય છે.
દિવ્યેશે નાસ્તાની થેલી જાળીના આગળીયા પર ટીંગાડી. અને બૂટ કાઢ્યા. અને થેલી લઈ અંદર જાય ત્યાં
“આ શું? પેન્ટ તો જુઓ. કેવા છાંટા ઉડાડ્યા છે. પાણીથી તારવીને બાઇક ન ચલાવાય? કપડાં ધોતા નાકે દમ આવી જાય છે. અને અહીં જ ઊભા રહેજો. ટુવાલ આપું છું. આખું ઘર પાણી પાણી કરશો. પોતું કરીને..” અધૂરું વાક્ય દિવ્યેશે મનમાં પૂરું કર્યું.
ટુવાલથી તે થોડો કોરો થયો. હજુ પણ મનમાં આશા બચી હતી ત્યાં પત્નીએ કહ્યું:
“અને હા, સીધા બાથરૂમ જ જજો. ને બહાર નીકળી કપડાં નીચોવી સૂકવી દે જો. તમારે તો ઠીક છે. ઑફિસમાં હા હા હી હી કરવાની. વરસાદ પડે એટલે ગોટા ને ચાની જ્યાફત ઉડાવવાની. અરે હા, સારું યાદ આવ્યું. કહી દઉં છું…ભજિયા ગોટા કંઈ નહીં બને. ચણાનો લોટ ખલાસ થઈ ગયો છે. ને મારી કમર પણ દુખે છે…તમને શું ખબર? ઘરનાં કામ કરતાં દમ નીકળી જાય છે ”
ને દિવ્યેશના પગમાં સબાકો ઉપડ્યો જે હૃદય સુધી પહોંચ્યો.

દુનિયાભરમાં હલ્લાઓ કોણ કરે છે?…. શ્રી નગીનદાસ સંઘવી

 દુનિયાભરમાં હલ્લાઓ કોણ કરે છે?…. શ્રી નગીનદાસ સંઘવી

આજે આખું વિશ્વ આતંકવાદના ભયના ઓથાર નીચે જીવી રહ્યું છે. ક્યારે,કઈ જગાએ,કેવી રીત અજમાવી છુપાયેલા આતંકવાદીઓ એકલા કે સમુહમાં ત્રાટકશે અને મોટી સંખ્યામાં નિર્દોષ લોકોની જીવ હાની કરશે એ કશું નક્કી નથી.

પેરિસ, બ્રુસેલ્સ, ઓરલાન્ડો, ઇસ્તંબુલ, ઢાકા,બગદાદ, મુંબઈ એમ અનેક જગાઓએ આતંકવાદીઓએ કારમો કેર વર્તાવ્યો છે અને જન જીવન ડહોળી નાખ્યું છે. આતંકવાદીઓ દ્વારા લડાતું આ વિશ્વ યુદ્ધ કોઈ લશ્કરી નિયમો કે સૈનિકો વિનાનું નવી રીતનું યુદ્ધ છે.

દિવ્ય ભાસ્કરમાં શ્રી નગીનદાસ સંઘવીએ એમના નીચેના લેખમાં આવા આતંકવાદી હુમલાઓ વિષે સરસ માહિતી આપી છે એને એમના આભાર સાથે નીચે પ્રસ્તુત છે.

વિનોદ પટેલ

દુનિયાભરમાં હલ્લાઓ કોણ કરે છે?... 

nagindas articleપેરિસ, બ્રુસેલ્સ, ઓરલાન્ડો, ઇસ્તંબુલ, ઢાકા, બગદાદ, મદીના અને હવે યમનનું એડન શહેર, ઇસ્લામી રાજવટ(ISIS)અને અલ કાયદાની ત્રાસવાદી પ્રવૃત્તિઓનાં શિકાર બન્યાં છે. કોઈ જગ્યાએ બોમ્બ વિસ્ફોટ, કોઈ જગ્યાએ આત્મઘાતી હલ્લાઓ તો કોઈ જગ્યાએ શસ્ત્રધારી ધાડપાડુઓએ ત્રાટકીને ત્રાસ ફેલાવ્યો છે. પઠાણકોટ, ગુરુદાસપુર અને કાશ્મીરમાં સતત ચાલી રહેલાં ધીંગાણાંઓનો આ યાદીમાં સમાવેશ નથી, કારણ કે આ ત્રાસવાદનાં મૂળ અને ડાળ પાંદડાંની જવાબદારી ઇસ્લામી રાજવટ કે અલ કાયદાની નથી. ભારતમાં થયેલા ત્રાસવાદી હલ્લાઓ માટે આ બંને આંતરરાષ્ટ્રીય ત્રાસવાદી સંસ્થાઓને દોષ આપી શકાય તેમ નથી.

ઇસ્લામી રાજવટ(ISIS) ને ઇરાક પર કબજો જમાવવો છે જ્યારે ઓસામાએ કોઈ દેશને કબજામાં રાખવાની રાજકીય મહત્ત્વાકાંક્ષા દર્શાવી નહોતી

પોતાની ત્રાસવાદી પ્રવૃત્તિની કારણમીમાંસા કરીને ઇસ્લામી રાજવટે અને અલ કાયદાએ પોતે વેર વાળે છે તેવા દાવા કર્યા છે. સીરિયા, ઇરાકમાં ચાલી રહેલા આંતરવિગ્રહમાં દખલગીરી કરીને અમેરિકા અને તેનાં સાથીદાર રાષ્ટ્રો જે વિઘાતક પ્રવૃત્તિ ચલાવે છે તેના બદલા રૂપે આ હત્યાકાંડ ચાલી રહ્યો છે. તેવી દલીલ કરવામાં આવે છે. ઇસ્લામી રાજવટ અને અલ કાયદાનું ધ્યેય એક જ હોવા છતાં આ બંને સંસ્થાઓ એકબીજાની હરીફ છે અને રૂઢિચુસ્ત મુસ્લિમ સમાજમાં પોતાની પ્રતિષ્ઠા વધારવા માટે પોતે જ આ હલ્લાઓ કરાવ્યાનો જશ લેવાની મથામણ કરે છે. ઘાતકીપણામાં ચડિયાતા થવાની આ ગળાકાપ સ્પર્ધામાં કરવામાં આવેલા દાવા ખોટા હોઈ શકે છે. ઢાકામાં થયેલો હલ્લો પોતે કરાવ્યાનો ઇસ્લામી રાજવટનો દાવો બાંગ્લાદેશની સરકારે નકારી કાઢ્યો છે અને તેમાં હણાયેલા ત્રાસવાદીઓ બધા બાંગ્લાદેશીઓ જ છે અને સ્થાનિક જમાત સાથે જોડાયેલા છે.

સીરિયામાં સ્થપાયેલી ઇસ્લામી રાજવટે ઇરાક પર કરેલી ચડાઈ નિષ્ફળ નીવડી છે અને ઇરાકની સંસદ સરકાર સામે તેમણે પીછેહઠ કરવી પડી છે. દુનિયાભરમાં વધી પડેલી ત્રાસવાદી પ્રવૃત્તિ તે હોલવાઈ રહેલા હુતાશનનો છેલ્લો ભડકો છે તેવું અર્થઘટન પણ કરવામાં આવ્યું છે, તેથી ત્રાસવાદી હલ્લાઓમાં થયેલો વધારો તાકાતની નિશાની છે અથવા નબળાઈનું પરિણામ છે તેવા પરસ્પર વિરોધી અર્થ કાઢી શકાય છે.

ઇસ્લામી રાજવટ અને અલ કાયદાની કાર્યવાહીમાં અતિશય મહત્ત્વનો તફાવત વિસારે પાડવામાં આવે છે. અલકાયદા અને તેના આગેવાન ઓસામા બિન લાદેને કરેલા આયોજનની સંખ્યા ઓછી અને તેમાં દુશ્મનોની ખુવારી ઘણી વધારે થતી. અમેરિકા પર એકસામટી બે જગ્યાએ આત્મઘાતી વિમાન હુમલો થયો તેમાં સામટા 3000થી વધારે લોકો માર્યા ગયા. ઇસ્લામી રાજવટે અલગ અલગ દેશોમાં કરેલા હુમલાઓની સંખ્યા વધારે છે, પણ તેમાં થયેલી ખુવારીનો કુલ આંકડો હજુ હજારથી વધ્યો નથી.

બિન લાદેન હણાયા પછી અલ કાયદાનું માળખું, તેનાં સાધનો, ભંડોળ અને લોકપ્રિયતામાં ખાસ્સો ઘટાડો થયો છે. જ્યાં ત્રાસવાદી હલ્લાઓ થયા તે પોતે કરાવેલા છે તેવા અલ કાયદાનો દાવો મોટા ભાગે પોકળ હોય છે. ઓસામાએ પોતાના મુખ્ય દુશ્મન અમેરિકા અને અમેરિકન રાજદૂતો પર નિશાન સાધ્યું, પણ ઇસ્લામી રાજવટ યુરોપ-અમેરિકા સામે લડે છે તેટલા જ બલકે તેનાથી પણ વધારે ઝનૂનથી શિયા સંપ્રદાયવાદી મુસલમાનો સામે લડે છે. આનું એક કારણ એ પણ છે કે ઇસ્લામી રાજવટને ઇરાક પર કબજો જમાવવો છે જ્યારે ઓસામાએ કોઈ દેશને કબજામાં રાખવાની રાજકીય મહત્ત્વાકાંક્ષા દર્શાવી નહોતી.

બીજી રીતે કહીએ તો અલ કાયદાની જેહાદ ધાર્મિક જેહાદ હતી. ઓસામાએ ઇસ્લામની શાંતિપ્રિયતા સ્વીકારી નથી, પણ મહમ્મદ પયગંબર સાહેબની શાંતિપ્રિયતા તેમના સાથીઓએ પણ કબૂલ રાખી નથી અને પયગંબર સાહેબ જન્નતનસીન થયા પછી માત્ર બે વરસ પછી ઇસ્લામની લશ્કરી વિજયયાત્રા શરૂ થઈ, પણ અલ કાયદાએ જે કંઈ કર્યું તે પોતાનો ધર્મ સમજીને કર્યું. મુસ્લિમ કોમ (ઉમ્મા)ના હિતની રક્ષા માટે કર્યું. ઓસામા બિન લાદેને રાજકીય સત્તા મેળવવા કે ટકાવવા માટે જેહાદનો આશરો લીધો નથી. યુરોપ અમેરિકાના વિદ્વાનો ઓસામાને જે રીતે અને જેટલા પ્રમાણમાં વગોવે છે તે પૂરેપૂરું સ્વીકારી લેવા જેવું નથી.

ઇસ્લામી રાજવટની સ્થાપના જ રાજકીય હેતુસર થઈ છે. આ સંસ્થા ચુસ્ત ધાર્મિક અભિગમ અપનાવે છે. શરીયતના તમામ નિયમોનું અક્ષરશ: અને સતત પાલન કરવાનો આગ્રહ રાખે છે, પણ તેમનો હેતુ રાજકીય છે. અલ કાયદાએ કોઈ મુસ્લિમ દેશોમાં ત્રાસવાદી પ્રવૃત્તિ ચલાવી નથી. ઇસ્લામી રાજવટે છેલ્લા છ મહિનામાં જે હલ્લાઓનું આયોજન કર્યું, તે બધાં મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતા પ્રદેશો છે. તુર્કીથી માંડીને ઢાકા સુધીના હલ્લાઓ મુસ્લિમ દેશોમાં થયા છે.

વધારે ખરાબ વાત એ છે કે આ હલ્લાઓ પવિત્ર રમજાન માસમાં થયા છે. આ ઇબાદતનો મહિનો છે. મુસ્લિમ સત્તા અને સંસ્કૃતિ દુનિયામાં સરટોચ પર હતી ત્યારે પરંપરા એવી હતી કે બે મુસ્લિમ દેશો વચ્ચે લડાઈ ચાલતી હોય તો તે પણ રમજાન દરમિયાન તહકૂબ રાખવામાં આવે. રમજાનમાં બંને પક્ષો શાંતિ જાળવે. ખલીફા યજીદે હુસૈન સાથેના યુદ્ધમાં આ પરંપરા જાળવી નહીં તેથી તેની નીંદા કરવામાં આવે છે. ઇસ્લામી પરંપરાના ઠેકેદાર હોવાનો દાવો કરનાર ઇસ્લામી રાજવટે આ પરંપરા જાળવી નથી.

ઇસ્લામ અને ઇસ્લામી દેશોના શત્રુ ગણાતા અમેરિકા સામે શરૂ થયેલી આ જેહાદ હવે મુસ્લિમ સંપ્રદાયો વચ્ચેનો આંતર વિગ્રહ બની ગયો છે. શિયા અને સુન્નીઓ વચ્ચેનું સદીઓ જૂનું વૈમનસ્ય પરાકાષ્ઠાએ પહોંચ્યું છે અને શિયા સંપ્રદાયના લોકો અને ધર્મસ્થાનોને ઉદ્્ધ્વસ્ત કરવાના ઝનૂનમાં મહમ્મદ સાહેબના જીવન સાથે જોડાયેલા અતિ પવિત્ર શહેર મદીના પણ ત્રાસવાદી આતંકમાંથી બાકાત રહ્યું નથી. મક્કા તે જમાનામાં અને આજે પણ ઇસ્લામનું સૌથી વધારે પવિત્ર ધર્મસ્થાન છે, પણ મક્કાએ તો હઝરત મહમ્મદ પયગંબર સાહેબને હિજરત કરવી પડે તેવી સ્થિતિ પેદા કરી ત્યારે થોડે દૂર આવેલા પથરીલા કસ્બામાં પયગંબરે નિવાસ કર્યાે અને આ શહેર નબીનું નિવાસસ્થાન કહેવાયું અને મદીના કહેવાયું.

આ શહેરની પવિત્રતા અને શાંતિમાં ખલેલ પડે તો દરેક મજહબી મુસલમાનનું દિલ દુખાય. ઇસ્તંબુલ, ઢાકા, બગદાદ, મદીના અને હવે યમનના એડન શહેરમાં થયેલા ધમસાણમાં પરદેશીઓ અને અમેરિકન દુતાવાસ પર હલ્લા થયા છે, પણ તેના ફટકા તો મુસ્લિમ રાષ્ટ્રોએ અને મુસ્લિમ રાજકર્તાઓએ ભોગવવા પડશે. સતત ચાલી રહેલી આતંકવાદી પ્રવૃત્તિના કારણે સીરિયાથી અને અન્ય મુસ્લિમ દેશોમાંથી ભાગી છૂટેલ નિરાશ્રિતોને આશ્રય આપવાની બાબતમાં યુરોપિય સંઘમાં જોડાયેલાં રાજ્યો આનાકાની કરી રહ્યાં છે.

આતંકવાદ જેહાદ નથી અને યુદ્ધ પણ નથી, કારણ કે તેમાં જેહાદની પવિત્રતા અને યુદ્ધના નિયમોનું પાલન કરવામાં આવતું નથી. પહેલી નજરે યુદ્ધ માત્ર પશુબળનો પ્રયોગ છે અને બંદૂકો બોલે ત્યારે કાયદાએ ચૂપ થઈ જવું પડે છે, પણ યુદ્ધના નિયમો હોય છે અને ગમે તેવા ભીષણ યુદ્ધમાં પણ આ નિયમો પાળવામાં આવે છે.

શરણે આવેલા દુશ્મન સૈનિકોને હણી શકાય નહીં. તેમને ત્રાસ આપી શકાય નહીં. બંદીવાન બનાવેલા આ સૈનિકો ભાગી છૂટવાનો હક્ક ધરાવે છે. ઇસ્પિતાલો, અનાથાશ્રમો પર બોમ્બ ફેંકી શકાય નહીં. ઝેરી ગેસ કે જીવાણું શસ્ત્રો વાપરી શકાય નહીં અને એકબીજાના પ્રતિનિધિઓને અથવા તટસ્થ રાજ્યોના નાગરિકો કે માલમિલકતને નુકસાન પહોંચાડી શકાય નહીં. યુદ્ધના નિયમોની યાદી ઘણી લાંબી છે અને તેનો અનાદર કરનારને વોર ક્રાઇમ માટે તકસીરવાર ઠરાવીને આંતરરાષ્ટ્રીય અદાલત સજા કરી શકે છે.
ત્રાસવાદમાં આવી કશી આચારસંહિતા પાળવામાં આવતી નથી, તેથી આતંકવાદ તે નરી જોરતલબી છે, નર્યો સંહાર છે.

સૌજન્ય-દિવ્ય ભાસ્કર 

સિદ્ધુના જવાથી ચત્તુ થશે કે ઊંધું?

સિદ્ધુના જવાથી ચત્તુ થશે કે ઊંધું?

નવજોતસિંહ સિદ્ધુ. માસ્ટર બ્લાસ્ટર ક્રિકેટર. બોલવામાં ચપચપ બોલે. અંગ્રેજી ને હિન્દીમાં પ્રભુત્વ. કોણ જાણે કેમ એને કોમેડી કાર્યક્રમ ‘લાફ્ટર ચેલેન્જ’ના નિર્ણાયક બનવાનું આવ્યું જેમાં એણે મોટેથી હસવા અને ‘ઠોકો તાલી’ સિવાય કંઈ કરવાનું નહોતું.રાજકારણમાં તેનો ઉપયોગ ડાયરા અને મહેશનરેશ પાર્ટીમાં મુખ્ય વક્તા બોલે કે મુખ્ય ગાયકો ગાય તે પહેલાં કોમેડિયન ટાઇમ પાસ કરાવવા આવે તેનાથી વિશેષ નહોતો. એ કંઈ મધુસૂદન મિસ્ત્રી, ગુરુદાસ કામત કે યોગેન્દ્ર યાદવ જેવા રણનીતિકાર નથી. કે એના જવાથી ભાજપ માટે આભ તૂટી પડે.
કપિલ શર્માના શૉમાં તાજેતરમાં જ (૨ જુલાઈએ) એમનાં પત્નીને ગેસ્ટ બનાવવામાં આવ્યાં ત્યારથી જ કંઈક રંધાતું હોવાની ગંધ આવી હતી.
બે વાત છે: (1) પહેલી મિડિયાની. મિડિયા માટે ભાજપમાંથી છગન, મગન કે ચમન કોઈ વિરુદ્ધ બોલે કે પક્ષ છોડે એ મુખ્ય સમાચાર છે.
કૉંગ્રેસના પૂર્વ કાયદા પ્રધાન હંસરાજ ભારદ્વાજે ઘણા ઘટસ્ફોટ કર્યા. માર્ગારેટ આલ્વાએ તો ઑગસ્ટા વેસ્ટલેન્ડના વચેટિયા સાથે સંજય ગાંધીના સમયથી સંબંધ હોવાનું જાહેર કર્યું. અજિત જોગીએ પક્ષ છોડ્યો. આમ આદમી પાર્ટીના નેતાએ કુરાનના પાના ફાડી પંજાબમાં સાંપ્રદાયિક તણાવ સર્જવા પ્રયાસ કર્યો. આપના ઘોષણાપત્રમાં સુવર્ણમંદિરની તસવીર સાથે ઝાડુ મૂકાયાનો વિવાદ થયો. દિલ્લીમાં ‘આપ’ના એક ધારાસભ્યએ એક બિલ્ડર પાસેથી 15 લાખની ખંડણી માગી. બિલ્ડરે ના પાડતા એની ધારાસભ્યના સમર્થકોએ ધોલધપાટ કરી. કેજરીવાલે 200 કરોડમાં પીઆર એજન્સી રાખી.
પણ મિડિયાએ આ સમાચારો કાં તો છાપ્યા જ નહીં અથવા અંદર ક્યાંક સિંગલ કૉલમમાં છાપ્યા.
(2) મિડિયા તો એનું કામ કરે પણ ભાજપના નેતાઓ શું કરે છે? મિડિયાને ગણકારતા નથી.પોતાનું મિડિયા બનાવવું નથી. જે મિડિયા ને પત્રકારો પોતાના છે એમને સાચવવા નથી ને સુધીન્દ્ર કુલકર્ણી તેમજ એમ. જે. અકબર ને માથે ચડાવવા છે. ભાજપના નેતાઓ વિપક્ષમાં હતા ત્યારે પાકિસ્તાન-કાશ્મીર અંગે જે રાજકુમાર શૈલીમાં ડાયલૉગબાજી કરતા હતા તે હવે કેસ્ટો મુખર્જી શૈલીમાં બોલી રહ્યા છે. બધે રણનીતિ ઉલટી પડી રહી છે. દિલ્લી અને બિહારમાં ઊંધેકાંધ પડ્યા. ઉત્તરપ્રદેશ, પંજાબમાં હાર પાકી છે. ગુજરાતમાં છે એટલી બેઠકો જાળવવી મુશ્કેલ છે પણ અહીં ‘ટિના’ ફેક્ટર છે અને પ્રજા શાણી છે. ઓછા ખરાબને પસંદ કરી જાણે છે. ઉત્તરાખંડ હોય કે અરુણાચલ, કૉંગ્રેસની જેમ મોટા ઉપાડે સરકાર ઉથલાવવા ગયા પણ ભૂલી ગયા કે ન્યાયતંત્રમાં કૉંગ્રેસ પ્રેરિત ન્યાયાધીશો બેઠા છે. ગુજરાતમાં સુરેશ મહેતાના નેતૃત્વવાળી ભાજપ સરકાર હતી ત્યારે કૉંગ્રેસના ધારાસભ્યોએ વિધાનસભામાં માઇક ફેંક્યા તેના પરથી રાજ્યપાલના રિપોર્ટ પરથી વિધાનસભાને સસ્પેન્ડ કરી દેવામાં આવી હતી.
મૂળ વાત સિદ્ધુની હતી. પહેલાં શત્રુઘ્ન હવે સિદ્ધુ દુઃખી થઈ ગયા. આમ ને આમ પક્ષના નેતાઓ દુ:ખી થઈ નિષ્ક્રિય બની જાય કે પક્ષ છોડે એ સારું નથી. ભાજપ નેતાઓ પહેલેથી અહંકારી રહ્યા છે. પોતાનાને સાચવે નહીં. એની અવગણના કરે. શંકરસિંહ વાઘેલા જેવા સક્ષમ નેતા જાય ત્યારે એની ખૂબ બદનામી કરાય. એવા હાલ કરાય કે પેલી વ્યક્તિ ક્યારેય પાછા ફરવાનું ન વિચારે. આની સામે કૉંગ્રેસના આયાતીઓને માથે બેસાડે. પરિણામ એ આવે કે ન ઘરના ન ઘાટના એવી સ્થિતિ થાય. એટલે મિડિયાવિરોધ અને ભાજપના નેતાઓના અહં બ્રહ્માસ્મિના મિજાજને જોતાં આજના હાલે 2019માં મોદી ફરી વડાપ્રધાન બને તો ચમત્કાર ગણવો. જોકે હજુ ત્રણ વર્ષ છે સુધરવા માટે.
દુનિયાની તકલીફ એ છે કે બધા મૂર્ખો અતિશય આત્મવિશ્વાસથી છલકે છે જ્યારે બુદ્ધિશાળીઓ પાસે છલકે છે શંકાઓ. - બૅર્ટ્રાન્ડ રસેલ (બ્રિટિશ ફિલૉસોફર, ગણિતજ્ઞ) The whole problem with the world is that fools and fanatics are always so certain of themselves, but wiser people so full of doubts• • •→•જિંદગી માં સંબંધો કોબી જેવા જ હોય છે•← જો તમે એને ફોલ્યા જ કરો તો છેવટે કાંઈ જ ના વધે BELIEVING IN YOURSELF IS THE FIRST STEP TO SUCCESS:-ARVIND K.PATEL.WELCOME TO Arvind Patel’s Blogપડકાર જેટલો મોટો સફળતા એટલી જ મોટી- માનવીની ઊંચાઇ તેના ગુણોને લીધે હોય છે, ઊંચી જગ્યાએ બેસવાથી માનવી ઊંચો થઇ જતો નથી