Education Means------

"EDUCATION SHOULD BE MAN MAKING & SOCIETY MAKING ----DR. Radhakrishan THANKS

LIFE OF COURGE

live vichar

"શિક્ષક પોતે શીખતો ન રહે તો તે કદી શીખવી ન શકે - રવીન્દ્રનાથ ટાગોર. જીવનમાં કોઈ પણ માણસને ખોટો ના સમજવો, તેના પર વિશ્વાસ રાખવો, કેમકે એક બંધ ઘડીયાળ પણ દિવસમાં ૨ વાર સાચો સમય બતાવે છે.સફળતાનું કોઈ રહસ્ય નથી,તે ફક્ત ધણો વધારે પરિશ્રમ જ ઈચ્છે છે.પ્રકૃતિનું બીજું નામ ટેવ છે. THANKS

WEL COME TO MY BLOGS

DIWALI WISHES

હજાર કામ નહીં કરો તો ચાલશે પણ એક કામ એવું કરજો જેના માટે દુનિયાએ તમને યાદ કરવા પડે. જે આવડે છે તેને શ્રેષ્ઠ બનાવવાનો પ્રયત્ન કરો. THANKS

WEL COME

ACHIVEMENT

23 July 2018

મળવા જેવા માણસ --------કલ્યાણસિંહ એન.પુવાર


              મળવા જેવા માણસ
                                      
      મુલાકાત લેનાર ;શ્રી  અરવિંદ કે.પટેલ                       

આજનો યુગ ટેકનોલોજીનો યુગ છે.મોબાઈલ અને સોશિયલ મિડીયાનો યુગ છે. ફાસ્ટ ફોરવર્ડ યુગ માં માનવી દિનપ્રતિદિન વાંચનથી વિમુખ થતો જાય છે.પદ,પ્રતિષ્ઠા,પાવર અને પૈસા  પાછળ માનવીએ આંધળી દોટ મૂકી છે.જેને લીધે સમાજમાં માનવીય મૂલ્યોનો હાસ થતો જાય છે.આ ચાર ને મેળવવા માનવી  આખી જીંદગી ગમેતે કરવા તત્પર બને છે.પુસ્તકને વાંચવા  અડકતાં માનવી  ખચકાટ , અચકાટ અને  કંટાળો અનુભવે છે.માનવી જાણે મોબાઈલ અને સોશિયલ  મિડીયાનો બંધાણી,ગુલામ બની ગયો હોય તે રીતે વર્તે છે.આજની યુવાપેઢી માં વાંચવાનો શોખ વિસરાતો જાય છે.પુસ્તકો ખરીદવાનું ભૂલી ગયું છે.તો પછી વાંચવાની વાત જ ક્યાં રહી.

આવા કરાળ કળી કાળ માં  વિસરાતાં જતા વાંચનના શોખ ને જીવંત રાખવાં એક અનોખું અભિયાન ઉપાડ્યું છે અને  “રણ માં એક મીઠી વીરડી જેવું “ કામ કરનાર એક મળવા જેવા માણસની આજે આપણે મુલાકાત કરીએ.


નામ : કલ્યાણસિંહ એન.પુવાર
જન્મ તારીખ ; ૨૬/૦૫/૧૯૬૪
જન્મ સ્થળ : દધાલીયા   તા.કડાણા   જી.મહીસાગર   ગુજરાત  ભારત
પત્ની: પુસ્તકાલય ચલાવે છે. તથા ગામ દધાલીયામાં પાળેલા ૩૦ કુતરાને ખવડાવવામાં મદદ કરે છે.
પુત્ર :એમ.એસ.ડબલ્યુ કરી ને ભાવનગરમાં નોકરી કરે છે.
અભ્યાસ ; ધોરણ ૯ પાસ  
નોકરી :સિક્યુરીટી ગનમેન(ગાર્ડ ) બી.ઓ.બી ગોધરા ઉપરાંત ત્રણ જીલ્લામાં  સલામત રીતે પૈસા               પોહચાડવાનું  કામ કરે છે. (કેશ વાનમાં )
શોખ ; સમાજસેવા,પુસ્તકવાંચન,પુસ્તકો મેળવી જરૂરિયાતવાળા  લોકો ને પોહ્ચાડવા,ગરીબોને મફત કપડાં   વિતરણ.છેલ્લા ૭ વર્ષના પ્રયાસના ભાગરૂપે  તેઓ ૫ લાખથી પણ વધારે પુસ્તકો સ્કૂલો,કોલેજો,ધાર્મિક સંસ્થાઓ ને મફતમાં દાન સ્વરૂપે આપે છે.તેઓ લોકોએ રદ્દી તરીકે આપેલા પુસ્તકો પૈસા આપીને ખરીદે છે.અને પછી  વિના મુલ્યે લોકોને વાંચવા આપે છે
સાકાર સ્વપ્ન ;ગામ દધાલિયા માં સાર્વજનિક બાળ ગ્રંથાલય મોટી લાઈબ્રેરી ઉભી કરવાનું .જે સાકાર થયું.


પ્રેરણા ક્યાંથી મળી ? : મારી પાસે પુસ્તકોની કોઈ વ્યવસ્થા કે સુવિધા ન હતી એટલે હું તો ન ભણી શક્યો.પણ મારી આસપાસના ગામોના રહેતા વિદ્યાર્થીઓ ,જેમને પુરતું માર્ગદર્શન નથી મળતું ,તેઓ માત્ર વાંચન સામગ્રી ના અભાવે પાછળ  રહી જાય  એ હું ન સહી શકું.
ધ્યેય ; ભણો અને ભણાવો. ગરીબને રોજી રોટી મળવી જોઈએ.
સ્વપ્ન : તેમનું સ્વપ્ન છે કે જ્યાં જ્યાં ગામ,ત્યાં ત્યાં પુસ્તકાલય.
મારો પ્રયત્ન ;દર મહીને પુસ્તકો ખરીદવા અને લાવવાં લઇ જવા મારે પગાર ૧૦૦૦૦ ઉપરાંત પાંચ થી છ હજારનો ખર્ચ  થાય છે.જે પૂરો કરવા હું વધારાના સમય માં બેંકમાં મજુરીનું કામ કરીને મેળવું છું.આ બધું કામ હું સાઈકલ પર જ કરું છું.
દીર્ઘદ્રષ્ટિ :અંતરિયાળ ગામોમાં વિદ્યાર્થીઓ મુશ્કેલીથી શિક્ષણ લઇ શકતા હોય છે ત્યારે નોકરી માટે સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાની તૈયારી  કરાવનારું કોઈ નથી હોતું તેથી હું એવા પ્રયત્નો કરું છું  કે તેમને પરીક્ષાની તૈયારીમાં મદદ મળી શકે .તેમના જનરલ નોલેજ માં તથા વિષયવસ્તુ માં વધુ જ્ઞાન મળી રહે તે માટે હું પરીક્ષાલક્ષી મેગઝીન અને સાહિત્ય પૂરું પડું છે.આ સિવાય ધાર્મિક સાહિત્ય પણ અનેક જરૂરિયાત મંદ લોકોને પૂરું પાડ્યું છે.જે મારા બ્લડ નો કાયમ પોઝેટીવ રીપોર્ટ છે.મને સુરતના કરુણાટ્રસ્ટ માંથી પચાસ હજારથી વધુ પુસ્તકો મળ્યાં છે.ઉપરાંત કોબાના મહાવીર આરાધના કેન્દ્ર માંથી પણ અનેક પુસ્તકો દાનમાં મળ્યા છે.અત્યાર સુધીમે બધી લાયબેરીઓમાં દોઢ કરોડથી પણ વધુ કિમતના પુસ્તકો આપ્યા છે.
અત્યાર સુધીમાં ક્યાં ક્યાં પુસ્તકો પુરા પાડ્યા ? ;દધાલીયા ,હારીજ ,લુણાવાડા,સુરત, ઊંટડી,શામળાજી,મેરદ,કંટવા ,કીમ,ગોધરા, આણંદ જેવી અનેલ લાયબ્રેરીમાં પુસ્તકો પુરા પડ્યા છે.
ઉત્તમ અને સરાહનીય કાર્ય : છેલ્લા ૪ વર્ષ માં દધાલીયા ગામમાં ચાર લાયબ્રેરીમાં પોતાના ખર્ચે લગભગ ૧ લાખ પુસ્તકો દાન કર્યા છે.અને લાયબ્રેરી માં લોકો ઉમળકાભેર વાંચન કરે છે.તેઓ રજાના દિવસે ત્યાં સેવા આપે છે.
પરિણામ : હું પરિણામ ની પરવા કરતો નથી પણ ગીતાના કર્મયોગને ધ્યાને રાખું છું .કામ કરતો જા.હક મારતો જા.મદદ તૈયાર છે.મારે ત્યાંથી સાંપડેલા  પુસ્તકો અને મેગેઝીનનો અભ્યાસ કરી સુરતના  ચાર છોકરાઓ ગાંધીનગર માં અભ્યાસ કરે છે અને પરીક્ષા આપવા આવ્યા છે.મારી પાસે હાલ એક પણ પૈસો નથી પણ મારા પુસ્તકો મારી ઝવેરાત છે અને અમુલ્ય સંપતિ છે જે ક્યારેય ખૂટતી નથી અને ખૂટે તો તરતજ આવી જાય છે.
સમાજસેવક :પુસ્તકો એકત્ર કરીને સમાજસેવા કરનારા કલ્યાણસિંહ પોતે એક સમાજસેવક પણ છે.તેઓ જુના અને નવા કપડા એકત્ર કરીને જરૂરિયાતવાળા ગરીબોને પુરા પાડે છે.તેઓ તેમના વતન દધાલિયા માં એક ગૌ શાળા બનાવવાનું કામ પણ કરી રહ્યા છે જેનું ઉદઘાટન ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ના હાથે થાય તેવું તેઓ ઈચ્છે છે.મારી આ સેવાકીય પ્રવૃત્તિને લીધે મારે ત્યાં ૪૦૦ થી વધુ મેગેઝીન ટપાલ માં આવે છે.જોકે બધું હું સમયના અભાવે વાંચી શકતો નથી પણ જ્યાં જાઉં ત્યાંથી મને પુસ્તક ભેટમાં મળે છે અને હું પણ પુસ્તક ભેટ માં આપું છું.
સન્માન : મારા આ યજ્ઞીય કાર્યની અનેક સંસ્થાઓએ નોધ લઇ અને મારૂ સન્માન તથા એવોર્ડ આપ્યા છે.જે મારી જીવનની મુડી છે.
ઇતિહાસમાં એવા અનેક લોકો પોતાની વિશિષ્ઠ પ્રતિભાથી ઉમદા કાર્ય કરીને પોતાને મળેલો આ માનવદેહ સાર્થક કરી જાય છે.જીવન ફક્ત ખાવો,પીવો,અને મજા કરો એટલા માટે જ નથી.પૈસા કે વ્યવસ્થા હોય તો જ કોઈને મદદ કરી શકાય એ વાત ખોટી છે.દિલ માં લગની ,નિષ્ઠા અને ઉચ્ચ ભાવના હોય તો માનવી
ઈતિહાસ માં અમર થઇ જાય છે.
ધન્ય છે એ જનેતાને કે જેની કૂખે આવા નરબંકાઓ પેદા કર્યા છે.!ધન્ય છે એ મુછાળા કર્મ નિષ્ઠ સિપાહીને !
                      ભગવાન તેમને દીર્ઘ આયુષ્ય આપે અને સમાજસેવાનું આ કાર્ય વધુને વધુ કરવાની પ્રેરણા આપે એવી પ્રાર્થના.


5 July 2018

દૈવ અને અનીશ્ચીતતાનો નીયમ

દૈવ અને અનીશ્ચીતતાનો નીયમ

–વીક્રમ દલાલ
સલામત રહેવું એ પ્રાણી માત્રનું પ્રાથમીક લક્ષણ છે. મૃત્યુને ટાળી શકાતું નથી. તેથી તેના વીકલ્પે ‘જીવનયાત્રાને કેવી રીતે લમ્બાવવી અને સરળતાથી પુરી કરવી’ એ વીચારના કેન્દ્રની આસપાસ માણસની બધી જ પ્રવૃત્તીઓ ગુંથાયેલી છે. ખેતી, ઘર, કુટુમ્બ, દવાખાનાં, ન્યાયતન્ત્ર, સમ્પ્રદાય, ન્યાત, તહેવારો, ધર્મસ્થાનો, તીર્થો, કેળવણી, વ્યવસાય, દેશભક્તી, લશ્કર, પોલીસ, વીજ્ઞાન, બૅન્ક, વીમો, આનન્દપ્રમોદ, જુઠું બોલવું, લાંચ આપવી – અને છેલ્લે ઈશ્વરનું સર્જન, એ તમામ માનવીય પ્રવૃત્તીઓનું પ્રેરકબળ એક જ છે – સલામત રહેવાની વૃત્તી.
ગીતા સમજાવે છે કે માણસ પ્રવૃત્તી કર્યા વગર એક ક્ષણ પણ રહી શકતો નથી(3/5). પ્રવૃત્તી કરવા માટે ડગલે ને પગલે નીર્ણય લેવો પડે છે. નીર્ણય લેવામાં જો ભુલ થાય તો નીષ્ફળતા સાંપડે છે. કેળવણી અને અનુભવને આધારે લેવાયેલા નીર્ણયમાં ભુલ થવાની શક્યતા ઘટે છે ખરી પણ સમ્પુર્ણપણે નાબુદ થઈ શકતી નથી; કારણ કે નીર્ણય લેવાં માટેનાં બધાં જ જરુરી પરીબળોને કોઈ પણ વ્યક્તી કદીએ પુરેપુરાં જાણી શકતી નથી. અજ્ઞાત પરીબળોને કારણે અનીશ્ચીતતા પેદા થાય છે. આ વાસ્તવીકતા ઉપર જ વીમા કમ્પનીઓ અને જુગારખાનાં નભે છે તથા પ્રારબ્ધવાદીઓ ફુલાતા ફરે છે.
જેમ આપણાં અસ્તીત્ત્વ, દેખાવ તથા સ્વભાવનું પગેરું છેક આદીમાનવ સુધી પહોંચે છે તેમ આપણા દરેક કાર્યની સફળતાનો આધાર તે માટે જરુરી હોય તે બધા જ પ્રકૃતીના નીયમોનું પાલન થયું છે કે નહીં તેની ઉપર રહેલો છે(3/27 પૈકી). વૈજ્ઞાનીક સંશોધનને કારણે પ્રકૃતીના નીયમોની જાણકારી દીનપ્રતીદીન વધતી જાય છે; પરન્તુ વીજ્ઞાનનો ગમે તેટલો વીકાસ થાય પણ અન્તે એક સ્થીતી એવી આવે જ કે જ્યાં જાણકારીની સીમા આવી જાય. આમ, જ્ઞાન હમ્મેશાં સીમીત જ હોય. અજ્ઞાત પરીબળોની સંખ્યા જેમ ઘટે તેમ સફળતાની શક્યતા વધે અને તેથી જ સુર્યથી લગભગ 15 કરોડ કી.મી. દુર આવેલી પૃથ્વી અને પૃથ્વીથી લગભગ 4 લાખ કી.મી. દુર આવેલા ચન્દ્રની ગતીની ચોક્કસાઈભરી જાણકારીને કારણે આજથી 100 વર્ષ દરમીયાન થનારા ગ્રહણોની સચોટ આગાહી કરી શકતું વીજ્ઞાન આવતીકાલની આબોહવાની આગાહી કરવામાં પણ ઘણીવાર ખોટું પડે છે.
અજ્ઞાત પરીબળોના સમુહને ઈશ્વરવાદીઓ ‘ઈશ્વરેચ્છા’, ‘નસીબ’ કે ‘પ્રારબ્ધ’ કહે છે. ગીતા એને ‘દૈવ’ કહે છે. ગુરુત્ત્વાકર્ષણની માફક અનીશ્ચીતતાને પણ નીવારી શકાતી નથી. અણુવીજ્ઞાનીઓ તેને ‘અનીશ્ચીતતાનો નીયમ’ કહે છે. જેમ ‘ઉંડા અન્ધારેથી પરમ તેજ’ તરફ જવું એ ઈશ્વરવાદીઓનું ધ્યેય છે તેમ પ્રકૃતીના અભ્યાસ દ્વારા અનીશ્ચીતતામાંથી નીશ્ચીતતાની દીશા તરફ જવું એ વીજ્ઞાનીઓનું ધ્યેય છે.
જેમ જેમ જાણકારી વધતી જાય તેમ તેમ ‘ઈશ્વરેચ્છા’નું ક્ષેત્ર ક્ષીતીજની પેઠે આગળ ખસતું જાય છે; પણ નાબુદ થઈ શકતું નથી અને કદી થઈ શકવાનું પણ નથી. કારણ કે છેલ્લે શોધાયેલું પરીબળ પણ અનન્ત અજ્ઞાત પરીબળોનું પરીણામ હોય છે. વીજ્ઞાનની આ મર્યાદા એ ભૌતીક જગતની વાસ્તવીકતા છે અને વીજ્ઞાનનો લાભ લેવા છતાં વીજ્ઞાનની હાંસી ઉડાડવા માટે નગુણા ઈશ્વરવાદીઓનું બ્રહ્માસ્ત્ર છે.
જાણેઅજાણે પણ જો નીર્ણય લેવામાં ભુલ થઈ હોય તો નીષ્ફળતાના રુપમાં મળેલી શીક્ષામાંથી છટકી શકાતું નથી; કારણ કે ભુલનું તે કુદરતી અને અનીવાર્ય પરીણામ છે. (3/27 પૈકી). આમ હોવાને કારણે આપણા દરેક કામમાં ‘નીષ્ફળતા’ મળવાની શક્યતા છુપાયેલી છે જ. નીષ્ફળતાથી હતાશ થઈને જો કામ છોડી દઈએ તો વીકાસ જ અટકી જાય. તેથી શીક્ષાનો ધક્કો હળવો કરવા માટે ગીતા સમાઝાવે છે કે કામ કરવાનો તને અધીકાર છે; પરન્તુ તેનું પરીણામ શું આવશે તે નક્કી કરવાનું તારા હાથમાં હોતું નથી(2/47 વીવરણ માટે જુઓ આગામી લેખ : 09). નીષ્ફળતા સામે ઝઝુમવાની સમઝણ આપતો ગીતાનો આ બહુ જાણીતો વીરોધાભાસી શ્લોક માનસીક ‘શૉક ઍબસોર્બર’ની ગરજ સારે છે. બીજી રીતે કહીએ તો કામ કરવાની સ્વતન્ત્રતાની સાથે સાથે નીષ્ફળતા માટે તૈયાર રહેવા અને હતાશ થયા વગર પ્રયત્ન ચાલુ રાખવાના બોધ મારફત ગીતા જીવન જીવવાની કળા શીખવે છે.
કામની સફળતા માટે ગીતા પાંચ પરીબળો ગણાવે છે. દેશ–કાળ, કર્તા, જુદાં જુદાં સાધનો, જુદી જુદી ક્રીયાઓ ને પાંચમું દૈવ(18/14). આપણે નોંધવું જોઈએ કે કામની સફળતામાં દૈવનું સ્થાન ગીતાએ છેલ્લું માન્યું છે – પહેલું નહીં. વૈજ્ઞાનીક જાણકારી, કામની કુશળતા અને યન્ત્રોનું મહત્ત્વ દૈવ કરતાં આગળ સ્વીકારાયું છે. કામની કુશળતાના મહત્ત્વ માટે તો ગીતા એટલે સુધી કહે છે, ‘કુશળતાપુર્વક કરેલું કામ એ જ યોગ છે’(2/50). આધ્યાત્મીકતાના આંચળા હેઠળ જીવતા આળસુઓને લપડાક મારતા ગીતા કહે છે કે તેઓ સંયાસી કે યોગી નથી(6/1).
આવી સમઝણ હોય તો જ્યારે માનવી નીષ્ફળ જાય ત્યારે હતાશ થયા વગર નીષ્ફળતા માટેનાં કારણો શોધીને તેને દુર કરવા મંડી પડે છે. આમ, નીષ્ફળતા એ કાર્યનું અન્તીમ નહીં; પણ સફળતાની દીશા તરફ પ્રયાણ કરવાનું આરમ્ભબીન્દુ બને છે. વીજળીના દીવાના શોધક એડીસન, વીમાનના શોધક રાઈટ ભાઈઓ અને રૉકેટ બનાવનારા ભારતના એન્જીનીયરો તેના આદર્શ ઉદાહરણો છે.
દરેક વીજ્ઞાની આ હકીકત સમઝે છે માટે જ તેના ચીન્તનમાં પ્રયોગનું મહત્ત્વ સૌથી વધારે છે. જો કોઈ પરીબળની અસર ધ્યાનમાં લેવાની રહી ગઈ હોય તો પ્રયોગ સફળ થતો નથી. આમ, પ્રયોગની સફળતા એ ‘સત્ય’ને પારખવાની કસોટી છે. જુના વખતના કીમીયાગરોએ રંગના સરખાપણાને કારણે સીસામાંથી ચાંદી અને તાંબામાંથી સોનું બનાવવાના કરેલા પ્રયોગોથી રસાયણશાસ્ત્રની શરુઆત થઈ. ભલે તેમનો મુળ હેતુ સીદ્ધ ન થયો પણ તેથી તેમની મહેનત સાવ એળે ગઈ નથી. પ્રયોગોને કારણે જ તો રસાયણશાસ્ત્રનો આટલો વીકાસ થયો છે.
કલ્પનામાંથી જન્મેલો વીચાર એ ખરો છે કે ખોટો તે ચર્ચા કરવાથી નહીં; પણ પ્રયોગથી જ નક્કી થઈ શકે. પ્રયોગનું અપેક્ષીત પરીણામ ન આવે તો પણ આ કહેવાતી નીષ્ફળતા નકામી જતી નથી; કારણ કે તેનાથી પણ ‘શું થઈ ન શકે’ તેવું નકારાત્મક ‘જ્ઞાન’ તો પેદા થાય જ છે. પ્રયોગની નીષ્ફળતાની હાંસી ઉડાડનાર અજ્ઞાની હોઈને ‘મુર્ખાઓના સ્વર્ગમાં’ રાચતા હોય છે.

દૈવ અને અનીશ્ચીતતાનો નીયમ

દૈવ અને અનીશ્ચીતતાનો નીયમ

–વીક્રમ દલાલ
સલામત રહેવું એ પ્રાણી માત્રનું પ્રાથમીક લક્ષણ છે. મૃત્યુને ટાળી શકાતું નથી. તેથી તેના વીકલ્પે ‘જીવનયાત્રાને કેવી રીતે લમ્બાવવી અને સરળતાથી પુરી કરવી’ એ વીચારના કેન્દ્રની આસપાસ માણસની બધી જ પ્રવૃત્તીઓ ગુંથાયેલી છે. ખેતી, ઘર, કુટુમ્બ, દવાખાનાં, ન્યાયતન્ત્ર, સમ્પ્રદાય, ન્યાત, તહેવારો, ધર્મસ્થાનો, તીર્થો, કેળવણી, વ્યવસાય, દેશભક્તી, લશ્કર, પોલીસ, વીજ્ઞાન, બૅન્ક, વીમો, આનન્દપ્રમોદ, જુઠું બોલવું, લાંચ આપવી – અને છેલ્લે ઈશ્વરનું સર્જન, એ તમામ માનવીય પ્રવૃત્તીઓનું પ્રેરકબળ એક જ છે – સલામત રહેવાની વૃત્તી.
ગીતા સમજાવે છે કે માણસ પ્રવૃત્તી કર્યા વગર એક ક્ષણ પણ રહી શકતો નથી(3/5). પ્રવૃત્તી કરવા માટે ડગલે ને પગલે નીર્ણય લેવો પડે છે. નીર્ણય લેવામાં જો ભુલ થાય તો નીષ્ફળતા સાંપડે છે. કેળવણી અને અનુભવને આધારે લેવાયેલા નીર્ણયમાં ભુલ થવાની શક્યતા ઘટે છે ખરી પણ સમ્પુર્ણપણે નાબુદ થઈ શકતી નથી; કારણ કે નીર્ણય લેવાં માટેનાં બધાં જ જરુરી પરીબળોને કોઈ પણ વ્યક્તી કદીએ પુરેપુરાં જાણી શકતી નથી. અજ્ઞાત પરીબળોને કારણે અનીશ્ચીતતા પેદા થાય છે. આ વાસ્તવીકતા ઉપર જ વીમા કમ્પનીઓ અને જુગારખાનાં નભે છે તથા પ્રારબ્ધવાદીઓ ફુલાતા ફરે છે.
જેમ આપણાં અસ્તીત્ત્વ, દેખાવ તથા સ્વભાવનું પગેરું છેક આદીમાનવ સુધી પહોંચે છે તેમ આપણા દરેક કાર્યની સફળતાનો આધાર તે માટે જરુરી હોય તે બધા જ પ્રકૃતીના નીયમોનું પાલન થયું છે કે નહીં તેની ઉપર રહેલો છે(3/27 પૈકી). વૈજ્ઞાનીક સંશોધનને કારણે પ્રકૃતીના નીયમોની જાણકારી દીનપ્રતીદીન વધતી જાય છે; પરન્તુ વીજ્ઞાનનો ગમે તેટલો વીકાસ થાય પણ અન્તે એક સ્થીતી એવી આવે જ કે જ્યાં જાણકારીની સીમા આવી જાય. આમ, જ્ઞાન હમ્મેશાં સીમીત જ હોય. અજ્ઞાત પરીબળોની સંખ્યા જેમ ઘટે તેમ સફળતાની શક્યતા વધે અને તેથી જ સુર્યથી લગભગ 15 કરોડ કી.મી. દુર આવેલી પૃથ્વી અને પૃથ્વીથી લગભગ 4 લાખ કી.મી. દુર આવેલા ચન્દ્રની ગતીની ચોક્કસાઈભરી જાણકારીને કારણે આજથી 100 વર્ષ દરમીયાન થનારા ગ્રહણોની સચોટ આગાહી કરી શકતું વીજ્ઞાન આવતીકાલની આબોહવાની આગાહી કરવામાં પણ ઘણીવાર ખોટું પડે છે.
અજ્ઞાત પરીબળોના સમુહને ઈશ્વરવાદીઓ ‘ઈશ્વરેચ્છા’, ‘નસીબ’ કે ‘પ્રારબ્ધ’ કહે છે. ગીતા એને ‘દૈવ’ કહે છે. ગુરુત્ત્વાકર્ષણની માફક અનીશ્ચીતતાને પણ નીવારી શકાતી નથી. અણુવીજ્ઞાનીઓ તેને ‘અનીશ્ચીતતાનો નીયમ’ કહે છે. જેમ ‘ઉંડા અન્ધારેથી પરમ તેજ’ તરફ જવું એ ઈશ્વરવાદીઓનું ધ્યેય છે તેમ પ્રકૃતીના અભ્યાસ દ્વારા અનીશ્ચીતતામાંથી નીશ્ચીતતાની દીશા તરફ જવું એ વીજ્ઞાનીઓનું ધ્યેય છે.
જેમ જેમ જાણકારી વધતી જાય તેમ તેમ ‘ઈશ્વરેચ્છા’નું ક્ષેત્ર ક્ષીતીજની પેઠે આગળ ખસતું જાય છે; પણ નાબુદ થઈ શકતું નથી અને કદી થઈ શકવાનું પણ નથી. કારણ કે છેલ્લે શોધાયેલું પરીબળ પણ અનન્ત અજ્ઞાત પરીબળોનું પરીણામ હોય છે. વીજ્ઞાનની આ મર્યાદા એ ભૌતીક જગતની વાસ્તવીકતા છે અને વીજ્ઞાનનો લાભ લેવા છતાં વીજ્ઞાનની હાંસી ઉડાડવા માટે નગુણા ઈશ્વરવાદીઓનું બ્રહ્માસ્ત્ર છે.
જાણેઅજાણે પણ જો નીર્ણય લેવામાં ભુલ થઈ હોય તો નીષ્ફળતાના રુપમાં મળેલી શીક્ષામાંથી છટકી શકાતું નથી; કારણ કે ભુલનું તે કુદરતી અને અનીવાર્ય પરીણામ છે. (3/27 પૈકી). આમ હોવાને કારણે આપણા દરેક કામમાં ‘નીષ્ફળતા’ મળવાની શક્યતા છુપાયેલી છે જ. નીષ્ફળતાથી હતાશ થઈને જો કામ છોડી દઈએ તો વીકાસ જ અટકી જાય. તેથી શીક્ષાનો ધક્કો હળવો કરવા માટે ગીતા સમાઝાવે છે કે કામ કરવાનો તને અધીકાર છે; પરન્તુ તેનું પરીણામ શું આવશે તે નક્કી કરવાનું તારા હાથમાં હોતું નથી(2/47 વીવરણ માટે જુઓ આગામી લેખ : 09). નીષ્ફળતા સામે ઝઝુમવાની સમઝણ આપતો ગીતાનો આ બહુ જાણીતો વીરોધાભાસી શ્લોક માનસીક ‘શૉક ઍબસોર્બર’ની ગરજ સારે છે. બીજી રીતે કહીએ તો કામ કરવાની સ્વતન્ત્રતાની સાથે સાથે નીષ્ફળતા માટે તૈયાર રહેવા અને હતાશ થયા વગર પ્રયત્ન ચાલુ રાખવાના બોધ મારફત ગીતા જીવન જીવવાની કળા શીખવે છે.
કામની સફળતા માટે ગીતા પાંચ પરીબળો ગણાવે છે. દેશ–કાળ, કર્તા, જુદાં જુદાં સાધનો, જુદી જુદી ક્રીયાઓ ને પાંચમું દૈવ(18/14). આપણે નોંધવું જોઈએ કે કામની સફળતામાં દૈવનું સ્થાન ગીતાએ છેલ્લું માન્યું છે – પહેલું નહીં. વૈજ્ઞાનીક જાણકારી, કામની કુશળતા અને યન્ત્રોનું મહત્ત્વ દૈવ કરતાં આગળ સ્વીકારાયું છે. કામની કુશળતાના મહત્ત્વ માટે તો ગીતા એટલે સુધી કહે છે, ‘કુશળતાપુર્વક કરેલું કામ એ જ યોગ છે’(2/50). આધ્યાત્મીકતાના આંચળા હેઠળ જીવતા આળસુઓને લપડાક મારતા ગીતા કહે છે કે તેઓ સંયાસી કે યોગી નથી(6/1).
આવી સમઝણ હોય તો જ્યારે માનવી નીષ્ફળ જાય ત્યારે હતાશ થયા વગર નીષ્ફળતા માટેનાં કારણો શોધીને તેને દુર કરવા મંડી પડે છે. આમ, નીષ્ફળતા એ કાર્યનું અન્તીમ નહીં; પણ સફળતાની દીશા તરફ પ્રયાણ કરવાનું આરમ્ભબીન્દુ બને છે. વીજળીના દીવાના શોધક એડીસન, વીમાનના શોધક રાઈટ ભાઈઓ અને રૉકેટ બનાવનારા ભારતના એન્જીનીયરો તેના આદર્શ ઉદાહરણો છે.
દરેક વીજ્ઞાની આ હકીકત સમઝે છે માટે જ તેના ચીન્તનમાં પ્રયોગનું મહત્ત્વ સૌથી વધારે છે. જો કોઈ પરીબળની અસર ધ્યાનમાં લેવાની રહી ગઈ હોય તો પ્રયોગ સફળ થતો નથી. આમ, પ્રયોગની સફળતા એ ‘સત્ય’ને પારખવાની કસોટી છે. જુના વખતના કીમીયાગરોએ રંગના સરખાપણાને કારણે સીસામાંથી ચાંદી અને તાંબામાંથી સોનું બનાવવાના કરેલા પ્રયોગોથી રસાયણશાસ્ત્રની શરુઆત થઈ. ભલે તેમનો મુળ હેતુ સીદ્ધ ન થયો પણ તેથી તેમની મહેનત સાવ એળે ગઈ નથી. પ્રયોગોને કારણે જ તો રસાયણશાસ્ત્રનો આટલો વીકાસ થયો છે.
કલ્પનામાંથી જન્મેલો વીચાર એ ખરો છે કે ખોટો તે ચર્ચા કરવાથી નહીં; પણ પ્રયોગથી જ નક્કી થઈ શકે. પ્રયોગનું અપેક્ષીત પરીણામ ન આવે તો પણ આ કહેવાતી નીષ્ફળતા નકામી જતી નથી; કારણ કે તેનાથી પણ ‘શું થઈ ન શકે’ તેવું નકારાત્મક ‘જ્ઞાન’ તો પેદા થાય જ છે. પ્રયોગની નીષ્ફળતાની હાંસી ઉડાડનાર અજ્ઞાની હોઈને ‘મુર્ખાઓના સ્વર્ગમાં’ રાચતા હોય છે.
સ્વાધ્યાય

દૈવ એટલે શું?

સ્વીચ દબાવી હોય છતાં પંખો ન ચાલે તોતેનાં જેટલાં કારણો તમે જાણતા હો તે એક કાગળ ઉપર લખો. તમારી યાદીને હવે પછીના લેખ : 07માં આપેલી યાદી સાથે સરખાવવા વીનન્તી છે.
–વીક્રમ દલાલ

2 July 2018

આત્માનું ઔષધ.... પુસ્તકાલય

ઘણાં લોકોને પુસ્તકો વાંચવાનો ખુબ જ શોખ હોય છે. એક કહેવત છે કે વિદેશમાં વિદ્યા મિત્ર સમાન છે. અને વિદ્યા મળે છે પુસ્તકો દ્વારા. તો તે પણ આપણા સારા મિત્રો થયાં ને! માણસનો સાથ ભલેને એક માણસ છોડી દે પરંતુ પુસ્તકો તો હંમેશા તેની સાથે રહે છે. પછી ભલે ને સુખ હોય કે દુ:ખ, તડકો હોય કે છાંયડો તે હંમેશા સાચા મિત્રની જેમ આપણી સાથે રહે છે.
દુનિયામાં દરેક સંબંધ કદાચ ખોટો સાબિત થઈ શકે છે પરંતુ પુસ્તકો સાથેની મિત્રતાનો સંબંધ ક્યારેય પણ ખોટો સાબિત થતો નથી. તે સુખની અંદર આપણી સાથે હસે છે તો દુ:ખની અંદર આપણી સાથે રડે પણ છે. ભલે દુ:ખના સમયે દુનિયાનો કોઈ વ્યક્તિ આપણી પાસે ન હોય અને આપણા આંસુઓને બંધ કરનાર ન હોય તે સમયે પણ પુસ્તક જ મિત્ર બનીને કામમાં આવે છે.
લેખકોનું.... સન્માન
આત્માનું ઔષધ.... પુસ્તકાલય

Image may contain: 4 people, including Arvind Patel and Pravin Darji, people standing
 Image may contain: 2 people, people smiling

*આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ*

*આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ*
આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ 21 જૂન પર ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ વર્ષનો સૌથી લાંબો દિવસ છે અને યોગ મનુષ્યો માટે લાંબુ આયુષ્ય પૂરું પાડે છે. પ્રથમ વખત 21 જૂન, 2015 ના રોજ આ દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી, કે જેની પહેલ યુએન જનરલ એસેમ્બલી ખાતે તેમના ભાષણ સાથે 27 સપ્ટેમ્બર, 2014 ના રોજ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કરી.
21 જૂન થી આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. 11 ડિસેમ્બર 2014 ના રોજ સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં 193 સદસ્યો દ્વારા 21 જૂનના ના રોજ, આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ ઉજવવા માટેની દરખાસ્ત ને મંજૂરી આપી હતી. પ્રધાનમંત્રી મોદી ના આ પ્રસ્તાવ ને 90 દિવસમાં જ પૂર્ણ બહુમતીથી સ્વીકારવામાં આવ્યો હતો, કે જે કોઈપણ પ્રસ્તાવની મંજુરી માટેનો અત્યાર સુધીનો સૌથી ઓછો સમય છે.
 Image may contain: one or more people, people standing, crowd, tree and outdoor
Image may contain: 7 people, crowd and outdoor
Image may contain: 4 people, people smiling, people standing and outdoor
: સાદી અને સરળ યોગની વ્યાખ્યા......
"પ્રેમ, શાંતિ અને ખુશીનો શ્વાસ અંદર, નફરત, ગુસ્સો અને ઇર્ષાનો શ્વાસ બહાર".

~ યોગ દિવસ નિમિત્તે શુભકામના........
કિંમતી કોને કહું!! સાહેબ...
શાહજહાં ના તાજમહલ ને કે
શ્રવણ ની કાવડ ને..
પ્રેમની હાજરી તો બંન્ને માં છે.
🕯️🕯️અરવિંદ કે પટેલ 🕯️




No automatic alt text available.Image may contain: 1 person, text and closeup

જે વિખૂટાં થયા તેમને મળી લેજો, બહું મોડું નથી થયું હજી,

જે વિખૂટાં થયા તેમને મળી લેજો, બહું મોડું નથી થયું હજી,
સંગાથે બેસી હસી અને રડી લેજો, બહું મોડું નથી થયું હજી.
ચાર દિવસની જીંદગી ને શું લડવું, ઝઘડવું વ્યર્થ કારણોથી,
જે રિસાયાં છે તેમને મનાવી લેજો, બહું મોડું નથી થયું હજી.
કંઇક કેટલાયના હૈયાં દુખાવ્યા હશે, જાણ્યે-અજાણ્યે તમેય,
વેળાસર જઈને માફી માંગી લેજો, બહું મોડું નથી થયું હજી.
હશે મનમાં પ્રેમ અપાર કોઈના માટે, પણ ડરતા હશો કોઈ,
તેની સામે જઈ સ્વીકાર કરી લેજો, બહું મોડું નથી થયું હજી.
કોઈ આતુરતાથી રાહ જુએ છે તમારી નેણ બિછાવી ‘અખ્તર’
આપ્યાં છે જે વચન, નિભાવી લેજો, બહું મોડું નથી થયું હજી..
🕯️🕯️અરવિંદ કે પટેલ 🕯️

No automatic alt text available.

કસોટી માંથી પાર ઉતરે તે જ પૂજન યોગ્ય બને."..

શ્વેત આરસ પહાણ થી બનાવેલું એક મંદિર હતું,એમાં ભગવાન ની પ્રતિમા પણ સંગેમરમર ની હતી.શ્રદ્ધાળુઓ ત્યાં મોટી સંખ્યામાં આવતા.લોકો જયારે પગથીયા પરથી પસાર થતા ત્યારે પગથીયા નો પથ્થર રુદન કરતો.
એકવાર એક મુની મંદિરે આવ્યા.એમણે આ પથ્થર નું રુદન સાંભળ્યું અને એનું કારણ પૂછ્યું.
પગથીયાનો પથ્થર કહે,"હું અને પ્રતિમા એક જ શિલામાંથી બન્યા છીએ છતાં મારા પર લોકો પગ મુકે છે અને એની સામે મસ્તક નમાવે છે,આવો ભેદભાવ કેમ??"
મુનીએ જવાબ આપ્યો કે "જયારે પ્રતિમાનું નિર્માણ થતું હતું ત્યારે ટાંકણા નાં થોડા ધા લાગતા, તું બટકી ગયો જયારે પ્રતિમા નાં પથ્થરે અડીખમ રહીને ટાંકણા નાં અસંખ્ય ઘા ઝીલ્યા ."
બોધ : "કસોટી માંથી પાર ઉતરે તે જ પૂજન યોગ્ય બને."..

ગમે ખરું કે...?

પત્ર લખું કે લખું કવિતા, સાજન તમને ગમે ખરું કે?
વાત કરું કે કહું વાર્તા, સાજન તમને ગમે ખરું કે?
ટહુકા પરથી મોર ચીતરવો, પીંછા પરથી કોઈ પક્ષીને
પાન પરથી જંગલ રચવું સાજન તમને ગમે ખરું કે?
આંસુ ને ઝાકળ એ બંને રોજ ખરે પણ કોણ ઝીલતું?
પુષ્પ અગર તો પથ્થર બનવું સાજન તમને ગમે ખરું કે?
મનગમતી વાતો જે મનમાં, મનમાં-મનમાં ઉગે આથમે
એનું ગીત કદી ગણગણવું સાજન તમને ગમે ખરું કે?
પત્ર લખું કે લખું કવિતા, સાજન તમને ગમે ખરું કે?
વાત કરું કે કહું વાર્તા, સાજન તમને ગમે ખરું કે?
🌷🌹🕯️અરવિંદ કે પટેલ 🕯️🌷🌹

On Line પ્રેમ...

On Line પ્રેમ...
તારું D P રોજે રોજ બદલાય છે..
અહીંયા B P Up Down થાય છે...
Status જરા સમજીને લખવાનું..
વિચારોની Speed Over જાય છે...
Selfi માં બહુ નાટક નઇ કરવાના..
Mobile Screen પણ ભીંજાય છે...
અને વારંવાર On Of નઇ થવાનું..
G N કહ્યા પછી એ જગાય છે...
જાગીને તરત જ G M કહેવાનું..
નઇતો Sunrise માથે ઝંખાય છે...
તારા Whatsup ના Green ટપકાં..
મને Hang કરીને પાછા સંતાય છે...
મેં હમણા Facebook ચાલુ કર્યું છે..
ત્યાં નવા Face નું જગત દેખાય છે...jn
🌹🌹🕯️અરવિંદ કે પટેલ 🕯️🌷



કમાલ છે...Happy Doctor's Day

Happy Doctor's Day

 કમાલ છે...

બાયોલોજી અને સાયંસ લઇ ડૉક્ટર થવાય છે , કમાલ છે
નીટની રીત થી એમ.બી.બી.એસ થવાય છે , કમાલ છે
Image may contain: food and textImage may contain: 3 people, people smiling
બધાને જીવાડે છે તેથી પ્લસ લખે છે ......??, કમાલ છે
ભગવાન પછી ડૉક્ટરની ગણના થાય છે , કમાલ છે
ભયંકર આપરેશનો કરી લાખોના જીવન બચાવે છે , કમાલ છે
હુમલો આવે અને ન બચે તો તેની પર હુમલો થાય, કમાલ છે
લાખો કમાવ્યા એ દેખાય લાખોને બચાવ્યા એ ના દેખાય, કમાલ છે
'અરવિંદ 'ડૉક્ટર દિવસે માત્ર વંદન જ કરાય, કમાલ છે
અરવિંદ કે પટેલ... ઐક્ય...

vichar ganga



દુનિયાની તકલીફ એ છે કે બધા મૂર્ખો અતિશય આત્મવિશ્વાસથી છલકે છે જ્યારે બુદ્ધિશાળીઓ પાસે છલકે છે શંકાઓ. - બૅર્ટ્રાન્ડ રસેલ (બ્રિટિશ ફિલૉસોફર, ગણિતજ્ઞ) The whole problem with the world is that fools and fanatics are always so certain of themselves, but wiser people so full of doubts• • •→•જિંદગી માં સંબંધો કોબી જેવા જ હોય છે•← જો તમે એને ફોલ્યા જ કરો તો છેવટે કાંઈ જ ના વધે BELIEVING IN YOURSELF IS THE FIRST STEP TO SUCCESS:-ARVIND K.PATEL.WELCOME TO Arvind Patel’s Blogપડકાર જેટલો મોટો સફળતા એટલી જ મોટી- માનવીની ઊંચાઇ તેના ગુણોને લીધે હોય છે, ઊંચી જગ્યાએ બેસવાથી માનવી ઊંચો થઇ જતો નથી