5 March 2016
દુલા ભાયા કાગના દોહા …. આસ્વાદ ….શ્રી પી.કે.દાવડા
કડવો લીંબડો હોય, મૂળેંથી માથા લગી;
હેવા કુળના હોય, લાંઘણિયો લટકે નંઈ;
ચામ નકે સિવાય, આખી ધરતી ઉપરે;
ઘટમાં ભરિયેલ ઘાત, મોઢેથી મીઠપ ઝરે;
હૈયામાં હરખાય, મેડક મચ્છરને ગળે;
સે દોરે સિવાય, માઢુ-કુળ એક જ મળ્યાં;
જમવા કારણ જોય, મનગમતાં ભોજન મળે;
જળથી ભરિયાં જોય, તે વાસણ તાંબા તણાં;
જુવો વૃખ જેતાં, તપસી ને ખાટકીઓ તણે;
ચિત્ત ન રિયા સંતોષ, રોષ સદા ભરિયા રિયા;
શીળો સારો હોય તો, બાવળનેય બેસાય;
સૂરજ ઘર સંઘરેલ, ચોરી જળ સાયર તણાં;
પાણી પણ એક જ પીએ, આંબામાં ઊભો હોય;
સફળતા માટે મોટિવેશન જરૂરી, ભલે તે કાલ્પનિક હોય N Raghuraman
સફળતા માટે મોટિવેશન જરૂરી, ભલે તે કાલ્પનિક હોય N Raghuraman
સિનીયરોનું –દામ્પત્ય મંગલમ્ .... હાસ્ય લેખ ..... લેખક- શ્રી હરનિશ જાની.
સિનીયરોનું –દામ્પત્ય મંગલમ્ .... હાસ્ય લેખ .....
લેખક- શ્રી હરનિશ જાની.
ઘણા સિનીયરોને (ડોસાઓને),યાદ જ નથી હોતું કે તેઓ પરણેલા છે. અને આનંદની વાત એ છે કે તેમને તે યાદ કરાવવા તેમની પત્ની ત્યાં હાજર હોય છે. અને સિનીયરોને તેઓ પરણ્યા કેમ ? એમ પૂછો તો તેમણે વિચારવું પડે કે તેઓ કેમ પરણ્યા છે? સ્ત્રીઓને પૂછો તો કહેશે કે અમારે જીવનમાં સેટલ થવું હતું. પરણીને પુરુષ સેટલ નથી થતો. સરન્ડર થાય છે. જ્યારે સારી નોકરી મળે ત્યારે પરુષ સેટલ થયો ગણાય. એટલે પુરુષોની એ દલીલ પણ ધોવાઈ ગઈ. અને પ્રશ્ન તો ઊભો રહે જ છે. કે પરણ્યા કેમ? જુની હિન્દી ફિલ્મોમાં જ્હોની વોકર કહેતો કે "પાગલ કુત્તેને કાટા થા ઈસી લિયે શાદી કી."
મારા બાલુકાકાને એ જ સવાલ પૂછયો તો કહે " કે ભાઈ, મને વરઘોડાનો શોખ હતો. લોકોના જેટલા વરઘોડા જોતો ત્યારે એમ જ થતું કે આપણો વરઘોડો ક્યારે નિકળશે? મેં આ વાત દાદાને કરી .અને તેમણે ધામધુમથી વરઘોડો કાઢીને પરણાવ્યો. પછી બધા તો છુટી ગયા. અને મારે તારી કાકી સાથે રહેવાનું થયું. અમે તો લગ્ન પહેલાં કદી માળ્યા નહોતા. મને ખબર નહોતી કે એને મારી કોઈ વાત ન ગમે તો ગુસ્સે થઈ,વસ્તુઓને મારા તરફ ફેંકવાનું ગમે છે."અને મને મારો જવાબ મળી ગયો.
પુરુષને વરઘોડો–લગ્ન સમારંભ અને લગ્નનો દિવસ ગમે છે. લગ્નમાં મહાલવા માટે એક દિનકા સુલતાન બનવા લગ્ન કરવા ગમે છે. અને લોકોએ પણ એને ચઢાવ્યો અને રાજાનું સંબોધન કર્યું. અને વાંદરને દારૂ પીવડાવ્યો. લગ્નદિન એટલે જાણે લગ્નજીવનના પુસ્તકનું કવર. તેના પરથી પુસ્તક પસંદ કરવા જેવું, અંદર શું છે તે સરપ્રાઈઝ છે. અને મોટે ભાગે એ સરપ્રાઈઝ જ નિકળે છે. વાત એમ કે લગ્ન જુવાનીમાં થાય છે. જુવાનીની કાંઈ ઓર ખુમારી હોય છે. જુવાનીમાં બીજા પરણેલાઓને જોવા જેટલી પણ બુધ્ધિ હોતી નથી. જગતમાં કોઈ જુવાન પુરૂષ ને પોતાના જેવું કોઈ હોશિયાર લાગતું જ નથી એ કદી મૂર્ખાઈ કરતો જ નથી.
અહીં ,અમેરિકન આર્મીમાં હાઈસ્કુલના છોકરાઓ વધુ જોડાય છે. આર્મીમાં આલ્કોહોલ અને સિગારેટ મફત મળે. અને ઘેર માબાપ પીવાની ના પાડે. તેમને યાદ નથી રહેતું કે સિગારેટ પીધા પછી સાચી ગોળીઓ ખાવાની હોય છે. લગ્નમાં વરઘોડા દેખાય છે. પણ પાછળ યુધ્ધ પણ હોય છે. પરંતુ બધા જુવાનો, અર્જુન જેવા હોય છે. તેમને માછલી જ દેખાય છે. એ માછલી પાછળની સ્ત્રી નથી દેખાતી. કૌરવો હોશિયાર હતા. તે પણ ધનુર્વિદ્યામાં પ્રવિણ હતા. પણ એમને જેવી ખબર પડી કે જો માછલીની આખ વિંધીશું તો દ્રૌપદીને પરણવું પડશે કે દુર્યોધને બધાંને જણાવી દીધું કે બેસી જ રહેજો.
અને કૌરવોએ માછલીની આંખ વિંધવાનું માંડી વાળ્યું. જો પછી શું થયું ? મહાભારત થયું. દુર્યોધન સાચો પડ્યો ને!
આજકાલ સાઠવરસની ઉંમર સિનીયરમાં નથી ગણાતી.તેમ જ આધેડ વય પણ ન ગણાય.કારણ કે મારા એક સાઠ વરસના મિત્ર પોતાને આધેડ વયના ગણાવે છે. તો મારે કહેવું પડ્યું કે ‘ જો તમે કોઈ એક સો વીસ વરસના ડોસાને જોયો છે? અને હવે દવાઓ એટલી બધી શોધાય છે ને કે પહેલેના જમાનામાં સાઠ વરસે આવતો હ્દય રોગ તો આજે લગભગ કંટ્રોલમાં આવી ગયો છે.
પહેલાંના જેવી બિડીઓ પણ પીવાતી નથી. એટલે કાંઈક અંશે લંગ્સ કેન્સર ઓછા થઈ ગયા છે. એટલે સિત્તેરના સિનીયર તો તમને સામાન્ય રીતે મળી રહે. હું અને મારા પત્ની બન્ને સિત્તેરના થયા.અત્યાર સુધી તે પચાસની હતી. અને એકાએક તેણે નક્કી કર્યું કે હવે ઉંમર ખેંચાય તેમ નથી. તો લોકોને કહે કે હું પંચોતેરની છું તો બીજી સ્ત્રીઓ કહે કે," ના હોય, મને તો તમે સાઠના લાગો છો. તો એ તેને ગમે છે.
એક દિવસે તે ટી.વી. પર હિન્દી ચેનલ જોતી હતી. મેં જોયું તો સાઉન્ડ ઓફ હતો..મેં કારણ પૂછ્યું તો કહે કહે કે "મને બહુ અવાજ નથી ગમતો"
‘ તો પછી ટીવી બંધ કરીને બેસને .‘
‘ના તો પછી એકલું લાગે છે. અને તું જો સાથે બેઠો હોય તો તું તો સોફામાં બેઠો બેઠો ઊંઘે છે.‘
મારા પત્નીજીને હિન્દી સિરીયલો ગમે છે. તે પણ સાઉન્ડ ઓફ કરીને જુએ છે. કારણં? હિન્દી સિરીયલોમાં ડાયલોગ જેવું કાંઈ હોતું નથી. ફક્ત સ્ત્રીઓના લેટેસ્ટ ફેશનના ડ્રેસિસ જોવા ગમે છે. કોઈના લગ્ન વખતે એમના જેવી સાડી પહેરવાની કામ લાગે. બીજું તો કાંઈ નહીં પણ હિન્દી સિરીયલોની, પત્નીજી પર એટલી અસર થઈ છે કે તે હવે બેડરૂમમાં સુવા આવે છે. ત્યારે કોઈના લગ્નમાં તૈયાર થઈને જતી હોય એમ મેક અપ સાથે આવે છે.
રિટાયર્ડ થયા પછી એક મ્યાનમાં કદાચ બે તલવાર રહી શકે.પરંતુ પતિ,પત્ની બન્ને ,એક સાથે સોફા પર ન બેસી શકે. ખરેખર તો મને એવું લાગે કે અમે બન્ને કારમાં બેઠા છીએ. અને કારની ટેવ મુજબ,.રીમોટ કંટ્રોલ મારા હાથમાં હોય પણ મિનીટે મિનીટે ચેનલ બદલવાનું એ કહે છે.
જો કોઈ દવાની કમર્શિયલ આવે તો તે મારા સામું જોયા કરશે. પછી હું આશ્ચર્યથી એના સામું જોઉં અને પૂછું ‘શું છે મને ટગર ટગર જોયા કેમ કરે છે?‘
‘ના એ તો જોઉં છું કે તને બેઠા બેઠા હાંફ ચઢે છે કે નહીં? આ લોકો જે દવા બતાવે છે .તે લઈએ તો હાંફ બંધ થઈ જાય.‘ દરેક દવા મારે લેવી જોઈએ એ એમ માને છે. એક વખતે સોફામાં બેઠા બેઠા મારા પગ લાંબા ટૂંકા કરાવતી હતી. અને મારી નજર ટીવી પર ગઈ તો અંદર કમર્શિયલ ચાલતી હતી, પગના મસલ્સ મજબુત કરવા કેલ્શિયમની ગોળીઓની. પછી હું સમજી ગયો કે મારા પત્નીને મારી હેલ્થની બહુ ચિંતા રહે છે. એટલી હદે કે રાતે બેડમાં ઊંઘતો હોઉં તો ય ઊઠાડશે. ‘તારા નશ્કોરાં નહોતા બોલતા અટલે ચેક કરતી હતીએ બધું બરાબર છે ને!
પેલા ભરતભાઈને ઊંઘમાં જ હાર્ટ એટેક આવ્યો હતો. અને પછી બિચારા માલતીબેનને લોકો કેવું સંભળાવતા હતા? ‘ અને તારી ચિંતામાંને ચિંતામાં મને ઊંઘ નહોતી આવતી. ચાલ હવે નિરાંત થઈ. હવે સુઈ જવાશે.‘
"પણ તેં મને ઊઠાડી દીધો .હવે મને ઊંઘ નહીં આવે."
"ધેટ ઈઝ યોર પ્રોબ્લેમ, કાલે તારા માટે ટીવી પરથી કોઈ દવા શોધી કાઢીશ.મને સુવા દે."
વસ્તુ એ છે કે સિનીયર અવસ્થામાં સ્ત્રી અને પરુષ બન્નેને સાથે સુવાનું કારણ જ નથી હોતું સિવાય કે એકમેકને ઊંઘ આવે છે કે નહીં તે ચેક કરવાનું , અને સાથે સુતા હોય તો અડકવાનું નહીં કારણ કે અડધી રાતે કોઈ અડકે તો ઝબકીને જાગી જવાય છે.
પુરુષોને લગ્ન કરવાનો શોખ હોય તો પત્ની તો દેખાવડી શોધે નાક આશા પારેખ જેવું અને આંખો હેમા માલિનીના જેવી .પરંતુ તેમને ખબર નથી હોતી કે આંખ અને નાક કરતાં જીભ અગત્યની છે. મતલબ કે રૂપ રંગ જુવાનીના ચાર દિવસના અને સિનીયરનો
સ્વભાવ અંત સુધી રહેવાનો. એ વાતની કોઈ પણ પુરુષને ખબર નથી. હિન્દી ફિલ્મોમાં શમ્મીકપુર અને આશા પારેખ સાથે તેમના મા બાપના રોલમાં ઓમ પ્રકાશ અને તેની ભાગ્યવાન પત્ની લલિતા પવાર પણ હોય છે. તે સિનીયર જોડી કાયમ લડતી ઝગડતી હોય છે. જુવાનોએ નજર આશા પારેખ કરતાં લલિતા પવાર પર રાખવી જોઈએ. તો ખબર પડે કે બધી લલિતા પવારો જુવાનીમાં આશા પારેખો જ હતી.
મોટા ભાગના જુવાનીયાઓ લગ્ન કરે છે. ત્યારે ધાર્મિક નથી હોતા.
અને સિનીયર વરસોમાં વરરાજા સાધુ બની જવાના વિચાર કર્યા કરે છે. અને તે ક્યારે સાધુ થાય છે.એની રાહ જોતી વહુરાણી બેઠી હોય છે. કુર્યાત્ સદા મંગલમ્.
100 વર્ષની જિંદગી: કૃષ્ણકાંત ઉનડકટ
100 વર્ષની જિંદગી: કૃષ્ણકાંત ઉનડકટ |
100 વર્ષની જિંદગી: કૃષ્ણકાંત ઉનડકટ
પૂછ એને કે જે શતાયુ છે,
કેટલું ક્યારે ક્યાં જિવાયું છે
દૂરબીન - કૃષ્ણકાંત ઉનડકટગયા રવિવારે બે ઘટના બની. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી 104 વર્ષનાં કુંવરબાઇને પગે લાગ્યા.
અમેરિકાના પ્રેસિડેન્ટ બરાક ઓબામાએ 106 વર્ષનાં વર્જિનિયા સાથે ડાન્સ કર્યો.
સો વર્ષથી વધુ જીવવાનું રહસ્ય શું છે?
આયુષ્યનાં રહસ્યો ઉકેલવાં અઘરાં છે!
આ દુનિયામાં માણસ જો કોઇનાથી ખરેખર ગભરાતો હોય તો એ ‘મોત’ છે. મોતનું નામ પડતાં ભલ ભલાના મોતિયા મરી જાય છે. મોતનો ડર લાગવો એ સ્વાભાવિક પણ છે. આખરે જિંદગી બધાને પ્યારી હોય છે. જાન હૈ તો જહાન હૈ અને આપ મૂઆ ફિર ડૂબ ગઇ દુનિયા કંઇ એમ ને એમ તો નહીં કહેવાયું હોય ને! ગીતામાં કહ્યું છે કે આત્મા અમર છે, નાશ પામે છે એ શરીર હોય છે. શરીર, આત્મા, મોક્ષ અને મોત વિશે જાતજાતની ફિલસૂફીઓ છે. આમાંથી કેટલું સાચું છે, શું સાચું છે એ ભગવાન જાણે. માણસને તો એટલી જ ખબર છે કે મોત આવ્યું એટલે બધું ખતમ. નામ એનો નાશ છે. મોતથી કોઇ બચી શકવાનું નથી એ બધું જ સાચું, પણ જિંદગીમાં જબરજસ્ત દમ છે. લાઇફ ઇઝ બ્યુટિફુલ.
બાય ધ વે, એક કલ્પના કરો તો. ભગવાન તમને આવીને પૂછે કે બોલ તારે કેટલાં વર્ષ જીવવું છે તો તમે જવાબમાં કેટલાં વર્ષ કહો? સો, દોઢસો કે એનાથી પણ વધુ? ઘણા લોકો એવું કહે છે કે સાજા-નરવા હોઇએ ત્યાં સુધી જ જીવવાની વાત છે. ઘણા એવું પણ બોલતા હોય છે કે આપણે બહુ લાંબું જીવવું નથી. ઘણા લોકોને જોઇને આપણાથી એવું પણ બોલાઇ જતું હોય છે કે આવી જિંદગી કરતાં તો મોત સારું. જિંદગી અને મોત વિશે દરેકની પોતપોતાની માન્યતાઓ અને ધારણાઓ હોય છે.
જૂનાગઢના કવિ સ્વ. મનોજ ખંડેરિયાની એક રચના છે. પૂછ એને જે શતાયુ છે, કેટલું ક્યારે ક્યાં જિવાયું છે. સો વર્ષની જિંદગીની વાત ગયા રવિવારે એકસાથે બનેલી બે ઘટનાથી યાદ આવી ગઇ. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી છત્તીસગઢની મુલાકાતે ગયા ત્યારે એક કાર્યક્રમ દરમિયાન 104 વર્ષનાં માજી કુંવરબાઇને રીતસરના પગે લાગ્યા. આ બહેને પોતાની બકરીઓ વેચી ગામમાં શૌચાલય બનાવ્યાં હતાં. આ ઘટના બની એ જ દિવસે અમેરિકામાં વ્હાઇટ હાઉસ દ્વારા એક વિડિયો ક્લિપ રિલીઝ કરવામાં આવી. અમેરિકાના પ્રેસિડેન્ટ બરાક ઓબામા અને મિશેલ 106 વર્ષની મહિલા વર્જિનિયા મેકલોરિન સાથે ડાન્સ કરતા હતા. અમેરિકામાં બ્લેક હિસ્ટ્રી મંથનું સેલિબ્રેશન ચાલે છે. એ નિમિત્તે વર્જિનિયાને વ્હાઇટ હાઉસમાં આવવા નિમંત્રણ અપાયું હતું. બરાક ઓબામા અને મિશેલ તેની સામે આવ્યાં અને વર્જિનિયા તેને જોઇ નાચવા લાગી. ઓબામા અને મિશેલ પણ તેની સાથે નાચવા લાગ્યાં. વર્જિનિયાએ કહ્યંુ કે હું બહુ ખુશ છું. મેં તો ક્યારેય કલ્પના પણ કરી ન હતી કે હું ક્યારેય વ્હાઇટ હાઉસમાં આવીશ!
વર્જિનિયાનું ઘર એકદમ ગંદું અને ગોબરું હતું. ઘર જોઇને થાય કે આવા ઘરમાં માણસ એકસોને છ વર્ષ કેવી રીતે જીવી શકે? અલબત્ત, તેને વ્હાઇટ હાઉસમાં બોલાવી પછી જુદી જુદી કંપનીઓએ તેનું ઘર મસ્ત બનાવી દીધું. આ બહેન વર્જિનિયાને પૂછવામાં આવ્યું કે, તમારી આવડી જિંદગીનું રહસ્ય શું છે? તેણે બહુ સિમ્પલ જવાબ આપ્યો કે, જસ્ટ કીપ મૂવિંગ! આ જવાબ સાંભળીને આપણને તેના ઉપર માન થઇ આવે કે વાહ ક્યા બાત હૈ! જોકે આવું તો ઘણા કહેતા હોય છે પણ એ બધા સો વર્ષ જીવતા નથી!
આયુષ્યનાં અનેક રહસ્યો હજુ અકબંધ છે. કોઇ માણસ કેમ લાંબું જીવે છે? કોઇ કેમ નાની વયે ચાલ્યા જાય છે? ઘણા હાથની રેખાઓમાં આયુષ્ય શોધે છે, તો ઘણા કુંડળી ઉપર બિલોરી કાચ માંડે છે. સાવ સાજો નરવો માણસ અણધારી અેક્ઝિટ લઇ લે છે અને ઘણા મોતને હાથતાળી આપતા ફરે છે. વડોદરાના કવિ ખલીલ ધનતેજવીની એક રચના છે. કંઇક વખત એવું બન્યંુ કે અંતિમ શ્વાસ પર, મોતને વાતોમાં વળગાડીને હું સરકી ગયો! બેંગ્લોરમાં રહેતા મહાસ્થા મુરાસી નામના એક માણસની વાત થોડા સમય અગાઉ બહુ ગાજી હતી. એ સમયે તેની ઉંમર હતી પૂરાં 179 વર્ષ! તેની આટલી ઉંમરના પુરાવાઓ પણ છે. ગિનિસ બુકમાં તેનું નામ છે. લાંબા આયુષ્યનું તેને કારણ પુછાયું તો તેણે કહ્યું કે મોત મને ભૂલી ગયું લાગે છે!
સો વર્ષ કરતાં વધુ ઉંમર હોય તેવાં અનેક ઉદાહારણો આપણે ત્યાં આજે પણ મોજૂદ છે. સવાસો-દોઢસો વર્ષ જીવ્યા હોવાના અનેક કિસ્સા આખી દુનિયામાં નોંધાયા છે. આવતીકાલે જેમનો જન્મદિવસ છે એ સ્વ. મોરારજી દેસાઇ 99 વર્ષ જીવ્યા હતા. ગયા વર્ષે જેમણે વિદાય લીધી એ પત્રકાર અને લેખક ખુશવંતસિંઘ પણ 99 વર્ષ જીવ્યા હતા. ફિલ્મ અભિનેત્રી ઝોહરા સહેગલ 10મી જુલાઇ, 2014ના રોજ અવસાન પામ્યાં ત્યારે તેમની ઉંમર 102 વર્ષની હતી. આ બધા માત્ર લાંબું જીવ્યા ન હતાં પણ જિંદગીને પૂરેપૂરી અને છેક છેલ્લી ઘડી સુધી માણી હતી. સો વટાવી ચૂકેલી એક વ્યક્તિને તેનું રહસ્ય પૂછવામાં આવ્યું ત્યારે તેણે કહ્યું હતું કે આપણે ત્યાં માત્ર ફિઝિકલ હેલ્થને જ મહત્ત્વ આપવામાં આવે છે, લાંબું જીવવા માટે ફિઝિકલ હેલ્થની તો જરૂર છે જ પણ તેનાથીયે વધુ મેન્ટલ હેલ્થની જરૂર છે. માણસ મનથી બુઢ્ઢો થઇ જાય છે. રિટાયર્ડ થાય એટલે બધું પતી ગયું હોય એવું માની લે છે. છોકરાંવ કામ-ધંધે ચડી ગયાં હોય અને દીકરા-દીકરી પરણી ગયાં હોય એટલે પરવારી ગયા એવું સમજી લે છે.
લાંબું જીવવા માટે ખોરાક, કસરત અને લાઇફ સ્ટાઇલને મહત્ત્વ આપવામાં આવે છે. કમ ખાઓ ઔર ગમ ખાઓ જેવી વાતો પણ થાય છે. આ બધું સાચું હશે પણ જિંદગી માટે સૌથી વધુ મહત્ત્વની છે, જિજીવિષા. સો વર્ષ જીવવું છે? તો તમારી અંદર સતત કંઇક જીવતું રાખો. મોત આવે એ પહેલાં મરી ન જાવ.
આજનો સમય સાયન્સ અને ટેક્નોલોજીનો છે. વિજ્ઞાને ગજબની પ્રગતિ કરી છે. આમ છતાં આયુષ્યનાં ઘણાં રહસ્યો હજુ એવાં ને એવાં અકબંધ છે. આડેધડ જીવવાવાળા પણ સો વર્ષ જીવી જાય છે. ભવ્ય લાઇફ સ્ટાઇલ અને કસરતબાજો પણ જુવાનવયમાં ઢળી જાય છે. સ્ટ્રેસને સૌથી મોટો શત્રુ ગણાવાય છે પણ તદ્દન રિલેક્સ લોકો પણ ઓચિંતા ચાલ્યા જાય છે. પાણી પણ ડાયટિશિયનને પૂછીને પીનારા લોકો વહેલા પતી જાય છે. કોઇ દિવસ પાન ન ખાનારા, સિગારેટ ન પીનારા અને દારૂને હાથ ન લગાડનારને પણ કેન્સર થઇ આવે છે. નખમાંયે રોગ ન હોય એવો વ્યક્તિ મેસિવ હાર્ટ એટેક આવતાં ખતમ થઇ જાય છે. આપણને સમજાય નહીં એવું ઘણું બધું આપણી આસપાસ જ થતું હોય છે.
દરેક વ્યક્તિ ‘યુનિક’ છે. દરેક વ્યક્તિ ‘અલૌકિક’ છે. એક વ્યક્તિ સો વર્ષ જીવે તો એનું લોજિક તમે બીજી વ્યક્તિ પર ન લાગું કરી શકો. એક વૈજ્ઞાનિકે એવું કહ્યું હતું કે દરેક વ્યક્તિએ પોતાના શરીરને ઓળખી પોતાને જરૂર હોય એવો અને એટલો ખોરાક અને આરામ લેવો જોઇએ. જેટલા લોકો એટલા જિંદગીના ફંડા આપણને મળતા હોય છે. એક ફિલોસોફરે સરસ વાત કરી છે કે, તમારે લાંબું જીવવું છે? તો કેટલું જીવશો એની ચિંતા છોડી દો અને તમારી જિંદગીની દરેક ક્ષણ પૂરેપૂરી જીવો. જિંદગીને એન્જોય કરો. આયુષ્યની ચિંતામાં પડશો તો અટવાઇ જશો, કારણ કે એવાં કોઇ ચોક્કસ કારણો હોતાં નથી. કારણો હોય તો એ વ્યક્તિગત હોય છે. એટલે જ એવું કહેવાય છે ને કે જિંદગી માપવાની નહીં, પામવાની ચીજ છે!
("દિવ્ય ભાસ્કર', "રસરંગ' પૂર્તિ, તા. 28 ફેબ્રુઆરી, 2016, રવિવાર, "દૂરબીન' કોલમ)
4 March 2016
ટીનાએ તોફાન આદર્યું
ટીનાએ તોફાન આદર્યું
જીલો મુળે અમારા મહેલ્લાનો નહિ પણ લગભગ એની ગણતરી મહેલ્લા વાસીની જેમ થતી. જીલો અને ટીનો બેય ભેગા થાય એટલે કોઈ ને કોઈ ધમાલ થાય જ એવું ટીવી ચેનલ વાળા માને છે. કોઈ એક પત્રકારે એક મહેલ્લા વાસીને સવાલ કર્યો તો એમને એવો જવાબ મળ્યો કે ધમાલ તો છોકરા જ કરે ને; આપણે બેય કરીએ તો થોડા સારા લાગીએ! દંતકથાઓના લખાણ મુજબ એ જવાબ સાંભળીને પેલો કાચી સેકન્ડે તળાવમાં દોડીને નહાવા પડી ગયેલો. આધારભૂત સુત્રોએ આ ઘટના સાચી હતી કે કોઈ મહેલ્લાવાળાના ભેજાની પ્રોડક્ટ એ નક્કી નથી થયું. આ બાબતમાં અમારો જેમ્સ બોન્ડ જીગો પણ મૌન છે.
અમારી તોફાની ટોળી ચોક્કસ પણે માનતી કે જીલો અને ટીનો બે એકલા મળે ત્યારે કોઈક દંગલ કરેજ. પહેલા તો હું તેમનું પુરાણું દંગલ પ્રકરણ આજ તમારી સમક્ષ રજુ કરું છું. ઇતિહાસના નવા નવા આવેલા શાંતિલાલ સાહેબ ખુબ ભલા અને ભોળા. એક એવા સાહેબ જે ધોતિયું પહેરતા. આજે તો જમાનો એવો આવી ગયો છે કે ધોતિયું શું ? એ માટે થી ગુગલ મહારાજની સહાય લેવી પડે. મને યાદ છે ત્યાં સુધી શાંતિલાલ સાહેબનો સ્કુલમાં ચોથો દિવસ હતો અને સ્કુલ ખુલવાનો પાંચમો. નવા નવા સ્કુલ ખુલવાના દિવસો એટલે ભણવાનું ખાસ કઈ ના હોય. શાંતિલાલ સાહેબ અમારા કલાસમાં પહેલી વાર આવ્યા. વાતો કરતા કરતા તેઓ જ્યાં ટીનો બેઠેલો તેની આગળની બેંચ પર એક ખૂણે ટેકો દઈને બેસી ગયા. અને બધા સાથે વાતો કરે. ટીનાની બાજુમાં બેઠેલો છોકરો ટચલી આંગળી બતાવીને બહાર ગયો. અને આ બાજુ જીલા માટે જગ્યા કરતો ગયો.
ક્યારનો સળવળ કરતો જીલો ઉઠીને ટીનાની બાજુમાં બેસી ગયો. આવીને તે પોતાનું મગજ દોડાવવા લાગ્યો; અને ટીનાને ઈશારો કર્યો. કોઈ એક છોકરાનું ધ્યાન એ બાજુ ગયું તો એણે; ડોળા બહાર આવી જાય એટલી હદે ના પાડતો ઈશારો કર્યો. પણ આતો જીલો અને ટીનો; સળી કર્યા વગર રહે તો ને ! વાતોમાં વળગેલ શાંતિલાલ સાહેબના ધોતિયાનો છેડો એક બાજુ હવામાં જુલે. પેલું છોકરીની ઉડતી લટોને હવામાં જુલતી જોઇને કવિગણ ને લખવાની મસ્તી સુજે, એમ બેય ને શાંતિલાલના ઉડતા ધોતીયાના છેડાને જોઇને મસ્તી સુજી. અગર મારું ઓબ્જર્વેશન ખરું હોય તો; ટીચર લોકો વાતો કરતા કરતા ક્લાસમાં ફરે ત્યારે ડસ્ટર સાથે જ રાખે. અમારા ક્લાસ પુરતું એ વાતને સમર્થન આપતી વાત એ હતી કે તેઓ ચાલતા ચાલતા ગમ્ભુ જેવા તોફનીયાને છુટું ડસ્ટર મારતા. બાકી તો વિજાનંદ જાણે.
હાથમાં પકડેલ ડસ્ટરને બેંચ પર મુકીને વાતે વળગી ગયા. તેમને તો એમજ હતું કે પોતે હજી એજ સ્કુલમાં છે અને બધું રાબેતા મુજબ છે. આ બાજુ બેયના મનમાં મસ્તીના મોજાઓ ઉછળવા લાગ્યા. ધોતીયાના છેડે ડસ્ટર બાંધી દીધું. જેવું ડસ્ટર બંધાઈ ગયું કે સાહેબ ને એક જોક યાદ આવ્યો. જોકની સાથે પીરીયડ પણ પૂરો થયો. બધાએ ડસ્ટર ને લટકતું જોયું ને ખુબ હસ્યા. એટલું તો બધા જોક સાંભળીને પણ નહિ હસેલા. જતા જતા શાંતિલાલ સાહેબ ને એમ કે એમનો જોક બધાને મોડે મોડે સમજાયો.
તેઓ સ્ટાફ રૂમમાં ગયા કે બે ત્રણ સાહેબનું ધ્યાન પેલા લટકતા ડસ્ટર પર ગયું. એક બે એ તો એને નજર અંદાઝ કર્યું કે કદાચ એવું હોઈ શકે. પણ ચકોર અને ચેતનવંતા ત્રિપાઠી સાહેબ થી ના રહેવાયું.
“ શાંતિલાલ, તમારો ડસ્ટર હાથવગું રાખવાનો અંદાઝ ગમ્યો.”
“ હા, એ તો મારે હાથવગું રાખવાની ટેવ છે. તમને ખબર છે ? હું ભણતો ત્યારે કાયમ સાહેબોને ડસ્ટર ખંખેરી આપતો. ”
“ સ્કુલ માં ડસ્ટરની પણ ચોરીઓ થતી કોઈ જાણમાં નથી ”
“ ડસ્ટર તો વળી કોણ ચોરે ? ”
“ હું પણ એજ કહું છું ”
ત્યાર બાદ ટીના અને જીલાને જે સજા થઇ તે સજાના ઇતિહાસમાં પહેલી વારની હતી. શાંતિલાલે બેયને એવી સજા કરી કે એમનાં પીરીયડ દરમ્યાન બેસવાનું નહિ; ક્લાસમાં ચાલ્યેજ રાખવાનું. શાંતિલાલ મનોમન હરખાય અને આ બેય ગઠીયા પણ મનોમન હરખાય. આ પુરાણી ઘટના બાદ બેયના ઘણા દંગલો પ્રસારિત થઇ ચુક્યા છે. આજે જે દંગલ થયું તે અલગ હતું.
જો કે મારો મિત્ર હકો આ વાત સાથે સહમત નથી. હકાની વાત નીકળી છે તો બીજી આડવાત કહી દઉં. કે બે મિત્રોએ મને પૂછ્યું કે હમણા હમણા ના લેખમાં હકો કેમ નહિ ? તો મિત્રો મારે હકા સાથે કોઈ અણબનાવ બન્યો નથી. પણ મહેલ્લાના બીજા મિત્રો કહે છે કે સાથે તો આપણે બધા રમેલા તો; લેખો એકલા હકા વિષે જ કેમ વધુ ? એ બધા મહેલ્લા મિત્રોની ફરીયાદને ધ્યાનમાં રાખીને બીજા મિત્રોને પણ ન્યાય આપવો જોઈએ એવું મને લાગ્યું છે. પાછી ટ્રેન ને પાટા પર લાઈએ.
ટ્રેન ને એક્ચ્યુલ પાટા પર લાવવાની વાત છે મિત્રો. હું જે વાત કહેવા જઈ રહ્યો છું તે કદાચ માનવામાં આવે એવી નથી પણ તમારે કયારેક તો મને ટેકો આપવો જોઈએ કે નહિ ! એ ધોરણે કહું છું. અમારો મહેલો રેલ્વે સ્ટેશનથી એકદમ નજીક. બપોરે સાડા બાર વાગ્યે ટ્રેન આવે. બધા પેસેન્જર ઉતરીને સ્ટેશન બહાર નીકળે પછી ટ્રેનનું શન્ટિંગ થાય. શન્ટિંગનો મતલબ એ ટાઇમના ગુગલ મુજબ એ થતો કે એન્જીનને એક બાજુના છેડેથી બીજી બાજુના છેડે કરી દેવાનું. કારણ ટ્રેન અમારા ગામેથી આવીને તરત પછી જાય. તો આગળ બધા ડબ્બા અને એકદમ છેલ્લે પાછળ એન્જીન જતું હોય તો કેવું લાગે ? અને બીજું કે રીવર્સમાં ટ્રેન જતી પણ કેવી લાગે ? એ બધા ટૈકનોલિક કારણો ને ધ્યાનમાં રાખીને શન્ટિંગ કરવું ફરજીયાત હતું. ક્યારેક ડ્રાઈવર; કે જેઓ અમારા મહેલ્લાના હતા તે, અમને શન્ટિંગ દરમ્યાન એન્જીનમાં બેસવા દે. એકવાર એવું થયું કે શન્ટિંગ દરમ્યાન એન્જીનમાં જીલો અને ટીનો બેઠેલા. તારી ભલી થાય ભૂરા. આગળ લખ્યું તેમ ટીના સાથે જીલો ભળે એટલે કોઈને કોઈ ટીખળ થાય જ.
શન્ટિંગ કરતા કરતા એન્જીન એક સાઇડ રાખીને ડ્રાઈવર કોઈ કામે ગયા. આથી ફાયરમેન પણ ગયા. પાછળ રહી ગયા ટીનો-જીલો. જીલો તો શાંતિથી બેઠો હતો પણ ટીનાને સળવળ ઉપડી. ગિયરમાં પડેલું એન્જીન ફ્રી કરી દીધું અને એક્સીલેટર દબાવ્યું. એન્જીનમાં એક્સીલેટર એટલે એક મોટો હાથા જેવું હોય. થોડુક દબાયું કે એન્જીન લાગ્યું ચાલવા. જીલો તો ગભરાયો.
“ અલ્યા ટીનીયા એન્જીન કેમ ચાલવા લાગ્યું ? ”
“ મને શું ખબર, હું તો હાથાને ખાલી અડેલો જ ”
હવે એન્જીન તો ધીરે ધીરે ચાલવા લાગ્યું. અને ચાલતું ચાલતું બાધા ડબ્બાને વટાવી ગયું. હવે બેયની ફાટી.
“ જીલા કંઈક કર યાર…અને આજ તો બેય ગયા. ”
“ અરે હું શું કરું આ થોડી મોટર છે કે…… ”
ટીનાના મગજમાં વિચાર આવ્યો ને તરત અમલ. મોટા મોટા કોલસા નીચે ફેંકવા લાગ્યો અને જીલાને ધક્કો મારીને નીચે ઉતાર્યો. ટીનો કોલસા ફેંકે અને જીલો આગળ પાટા પર ગોઠવે. એવડા ભારે એન્જીન સામે એવડા કોલસાની શી વિસાત. એન્જીન તો ધૂની બળદ જેમ કોલસાના ભુક્કા બોલાવતું આગળ ને આગળ જાય છે. ટીનો તો કોલસા ફેંકીને થાકી ગયો અને જીલો કોલસા મુકીને. આ બાજુ એન્જીન ડ્રાઈવર આવીને જુએ તો એન્જીન ગાયબ. પણ એમને જીલા-ટીનાના જોખમોનો ખ્યાલ. દોડાતક ને એન્જીન પર ચડી ગયા. અને શન્ટિંગ કરવા લાગ્યા.
“ એક દિવસ તમે લોકો મારી નોકરી હોડમાં મુકશો ” કહીને બેયને દબડાવ્યા.
હરિની( હરી કાકા સ્ટેશન માસ્તરનું નામ હતું ) કૃપાથી કોઈને કોઈ નુકશાન ના થયું પણ મહેલ્લાના ઇતિહાસમાં સુવર્ણ પાને આ દંગલ લખાઈ ગયું.
Subscribe to:
Posts (Atom)