HALO BHERU GAMADE

માનવી એ અનેક ભવ્ય ઈમારતો બનાવી પોતાની કે પ્રિયજનની કીર્તિ અમર કરી
ગયાના ઉદાહરણ અનેક છે.આજે તમને પ્રાણી પ્રેમના પ્રતિકની એક વાત કરવી
છે.કુતરો વફાદાર પ્રાણી છે એટલું સમજદાર પણ છે.એક સત્ય ઘટના છે.પહેલાંના
જમાનામાં વણજારાની પોઠ્યો કીમતી માલ દેશ પરદેશ લઈજવા લાવવા નું કામ કરતી
વફાદાર અને સાહસિક કોમ ગણાતી.તેઓ ખાસ કરીને લોબી મજલના  સાથી તરીકે શ્વાન
રાખતા.તેમણે  પાળેલા કૂતરા એટલાજ ખડતલ અને વફાદાર હોઈ.તેને પોતાના ઘરના
સભ્ય તરીકે પ્રેમભાવથી રાખતા.શેઠ શાહુકારો કીમતી માલ-સામાન અને
ધન-ધાન્યની હેર ફેર માટે પોઠ્યો નો ઉપયોગ કરતા. બદલામાં સારું મહેનતાણું
પણ આપતા.આવાજ એક વણજારાને કોઈ કારણસર દેવું થઇ ગયું.શેઠ શાહુકાર ઉઘરાણી
આવે પણ પાસે કંઈ હતું નહિ.તેની મિલકત તેનો વફાદાર કૂતરો જ હતો.તે કૂતરાને
પોતાનાથી કદી અળગો કર્યો ન હતો,તે તેનો પ્રાણ હતો.આજે શેઠને પોતાનો કૂતરો
એ શરતે લખી આપ્યો કે લેણું પૂરું થતાં કૂતરો પરત લઇ જઈશ.લેણદારથી કંટાળી
પોતાના પ્રાણ સમા કૂતરો શેઠને સોપે છે અને કૂતરો પણ પોતાના માલિકથી અળગો
થવા ઈચ્છતો નહોવા છતાં માલિકની લાજ રાખવા શેઠ સાથે જાય છે.થોડા દિવસ
વીત્યા માલિક પણ કૂતરાને યાદ કરી તેને પાછો લાવવા લેણું પૂરું કરવા રાત
દિવસની મહેનત આદરી દીધી હતી.એક દિવસ સવારે લેણાની રકમ ચૂકવવા તૈયારી કરતો
હતો.શિયાળાની સવારે વહેલો ઊઠી થોડીવાર તાપણા પાસે બેસી નીકળું અનર
જીગરજાન કૂતરાને પાછો લઇ આવું.ત્યાં એને કૂતરો સામે આવતો દેખાયો.તેને
ધાર્યું કે કૂતરો શેઠના ઘરે થી નાસી આવ્યો.મેં તેના માટે રાત દિવસ મહેનત
કરી છોડાવવા પૈસા ભેગા કર્યા.ને તે મારું નામ બોળ્યું શેઠના ઘરે થી નાસી
આવ્યો.આજે હું તને નહિ છોડું ગુસ્સો માણસને આંધળો બનાવી દે છે.કૂતરો
પોતાના માલિક ને મળવા આતુર હતો.આ બાજુ માલિક નો ગુસ્સો આસમાને હતો.ડાંગ
હાથમાં લીધી ને કૂતરો નજીક આવતા માથામાં ફટકારી દીધી.કૂતરો તમ્મર ખાય
નીચે પડે છે.આંખ ખોલી શેઠ સામે જોયું અશ્રુની ધાર છૂટી ને પળભરમાં
નિર્દોષ પ્રાણીનું પ્રાણ પંખેરું ઉડીગયું.તેના વેદના હતી મારી વફાદારી પર
હજુ તું આશંકિત છે.અમે પામરજીવ તમારો પ્રેમ સમજી શકીએ પણ તું એક ક્ષણનો
વિચાર કર્યો નહિ જેને  બુદ્ધિને વિચારવાનું સામર્થ્ય આપ્યું છે.ક્રોધ
જેવું સ્વવિનાશકશસ્ત્ર આ દુનિયામાં બીજું કોઈ નથી. વણજારાને કઈપણ  સમજાય
તે પહેલાતો એ વફાદાર સાથીનો દેહ શાંત પડી ગયો.વણજારો કૂતરાના  શરીર પર
હાથ ફેરવ છે માફ કર ભેરું મારામાં વસેલો ક્રૂર રાક્ષસ ને હું સંભાળીના
શક્યો.તું એક વાર મારી સામું જો તને તારી વફાદારીના સોગંદ છે.ત્યાં તો
સળવળાટ થયો શરીર અક્કડ હતું તે નરમ પડ્યું ને જાણે  નિરાંતે સૂતો હોઈ તેમ
દેહ શાંત થઇ ગયો.ઢળતા દેહ પર નજર ફેરવતાં અચાનક તેની નજર તેના ગાળામાં
બાંધેલી ચિઠ્ઠી પર પડે છે.તે ચિઠ્ઠી ખોલી વાંચે છે ત્યાં જ મૂર્છા આવી
ઢળી પડે છે.ચિઠ્ઠીમાં શેઠના ત્યાં ચોરો એ ચોરેલા ધન જંગલ માં જ્યાં
દાટ્યું હતું તે ચોરોની પાછળ પાછળ જઇ જોઈ ળે છે ણે શેતને તે જગ્યા પર
દોરી જાય છે.શેઠને પોતાનું ચોંરાયેલું ધન પાછું મળ્યું અને એ તેના દેવા
કરતાં અનેક ઘણું હતું.તેથી તારું દેવું વ્યાજ સહીત માફ કરી  તારા વફાદાર
કૂતરા ને મેં  મુક્ત કર્યો છે. આ જાણી  વણજારાને એટલો પસ્તાવો થયો કે
બાકીનું જીવન અને સંપતિ લોકોમાં તારી યાદ રહે તે માટે જ વાપરીશ. તેને
પોતાની પાસે જે કંઈ મિલકત હતી તેનાથી કૂતરાનું નામ અમર કરવા નિશ્ચય
કર્યો.જે જગ્યાએ તેના વફાદાર કૂતરાએ દેહ છોડ્યો હતો તે જગાએ વિશાલ તળાવ
બંધાવ્યું. ‘નાખીરા તળાવ ‘ તરીકે ઓળખાતું આ તળાવ ઇડર સ્ટેટના ‘વાડાલી
ગામ’થી એક ગાઉં છેટે છે.આ જે પણ અબોલા પ્રાણીની વફાદારી યાદ અપાવતું આ
પ્રતિક અમર છે.
શીખી *ગુસ્સો કે ક્રોધ સમયે એક ક્ષણ માટે થોભી જવાનું શીખી શકાય તો ઘણું.
વિચારો  *પશુ-પક્ષી વગરની દુનિયાને  કલ્પી તો જુઓ!
આટલું કરો*પશુ-પક્ષીઓના પ્રેમની અમર કથાઓનો સંગ્રહ કરીએ.
ક્રોધને વશ કરે એ સંત.સંતતુકારામ ભગવાન ભજનમાં રાત રહે.પત્ની ગુસ્સે થઇ
આમ ભજન જ કર્યા કરવાથી પેટ ભારાવાનું નથી.કંઈ મહેનત મજૂરી કરી આવો તો
વાળું કરીએ.સંત સમજી ગયા ને મજૂરીએ ગયાં.શેરડીની સીઝન ચાલે શેરડી કાપવા
ખેડૂતના ખેતરે ગયા.ખેડૂત ભક્ત માણસને કામ શું કરાવું લઇ જાવ તમે તમારે.પણ
સંત એમ થોડા લે.અખો દિવસ શેરડી વાઢી જાણે ભગવાનનું ભજન કરતા હોય એટલી લગન
થી.સાંજ પડે ખેડૂતે જોયું તો  બે દિવસનું કામ એક જ દિવસમાં પૂરું થઇ
ગયું.જેટલું લેવાય એટલા શેરડીના સાંઠા ભારો બાંધી ચડાવ્યા.રસ્તામાં
છોકરાં ભારામાંથી સાંઠા ખેંચી ખાવા લાગ્યા.બાળકો ને મજા આવી અને સંત કંઈ
બોલે નહિ રામ કી ચીડીયા રામકા ખેત ,એક સાંઠો બાકી રહ્યો અને પત્ની દૂરથી
આ તમાસો જોઈ રહી હતી.ગુસ્સાથી રણચંડી બનેલી પત્ની ને સંતતુકારામ પામી
ગયા.શેરડીનો એક સાંઠો પત્ની ને પ્રેમ થી આપે છે હાથમાં લઇ સીધો ઘા કર્યો
તુકારામ વાંસો પંપાળતા પંપાળતા ઉભા થઇ શેરડી ના બે ટુકડા હાથમાં લઇ એક
તેમની પત્ની ને હાથમાં આપ્યો ને કહ્યું મને ખબર હતી કે તું એકલી નહિ
ખાય.પત્ની તુકારામની માફી માગી.શેરડીના સાંઠાની મીઠાસ આગળ  લાપસીની શી
મીઠાસ કહી પ્રેમ થી ખાવા લાગી.પ્રેમથી ક્રોધને વશ કરી એ .