ઉજડેલો પંખીનો માળો ….. અછાંદસ કાવ્ય ….. વિનોદ પટેલ

ઉજડેલો પંખીનો માળો ….. અછાંદસ કાવ્ય ….. વિનોદ પટેલ

છેલ્લે ૨૦૦૭માં હું જ્યારે ભારત- અમદાવાદ ગયો હતો ત્યારે મારા વતનના ગામ ડાંગરવાની પણ મુલાકાત મેં લીધી હતી. પહેલાં જ્યારે હું નાનપણમાં આ ગામમાં ઉછર્યો હતો ત્યારે ગામમાં વસ્તી જ વસ્તી જણાતી હતી અને ગામ હર્યું ભર્યું લાગતું હતું. આજે ગામ લગભગ ખાલી થઇ ગયેલું દેખાતું હતું કેમ કે ગામમાં જે યુવાન ધન હતું એ આજે અમેરિકામાં પહોંચી ગયું છે .

ગામમાં ગણ્યા ગાંઠયા વૃધ્ધો જ અને થોડા જ યુવાનો રહ્યા હતા કારણ કે આ વૃધ્ધોના   દીકરા-દીકરીઓ આજે અમેરિકા કે અન્ય દેશોમાં જ્યાં તક મળી ત્યાં કમાવા માટે ગયા છે અને કોઈ પણ કારણે એમને ત્યાં જઈને એમની સાથે રહેવાનું બન્યું નથી.

ગામની એ મુલાકાત વખતે એક પરિચિત વિધુર થયેલા વૃદ્ધ સાથે મારી મુલાકાત થઇ હતી .એમના બે દીકરા અમેરિકામાં હતા અને તેઓ એકલા અહીં ગામમાં રહેતા હતા .હું ગયો ત્યારે ઉનાળાના સમયે એમના ઘર બહારના ચોગાનમાં એક વૃક્ષની નીચે છાંયડામાં આરામ કરતા સુતા હતા.મને જોતાં જ એ બેઠા થઇ ગયા . એમની જોડે ખાટલામાં બેસી વાતચીત કરી એથી એમના દીકરાને મળ્યા હોય એટલો એમને આનંદ થયો હતો એ મેં જોયું.

આ પ્રસંગ મને આજે યાદ આવી ગયો અને નીચેની અછાંદસ કાવ્ય રચના માટે પ્રેરણા થઇ.

આશા છે આપને આ રચના ગમશે.

વિનોદ પટેલ

ઉજડેલો પંખીનો માળો !

 કોઈ એક છેવાડાના ગામમાં,

વૃક્ષ નીચે ખાટલામાં સુતેલ,

એકલો અટૂલો નિવૃત વૃદ્ધ જન  ,

નીરખી રહ્યો ઉંચી નજર કરી ,

વૃક્ષની ડાળે રચેલ પંખીના માળાને.

માળો જોઈ વિચારે ચડ્યો કે ,

તિનકા તિનકા ગોઠવી દિનરાત,

કેવો મજાનો રચ્યો છે આ માળો

બે મહેનતુ પંખી યુગલે ! 

ચણ વીણી લાવી ચાંચમાં એમની,

જાતે ભૂખ્યા રહીને પણ પોષ્યાં ,

કેવાં એમનાં વ્હાલાં બચ્ચાંઓને ,

ઠંડી, ગરમી કે વરસાદમાં પણ

પાંખો ફેલાવી કેવું જતન કર્યું હતું એમનું હેતથી !

કેવાં ખુશ થયાં હતાં જોઈ એમને મોટાં ,

પણ આ શિશુ પંખીડાં મોટાં થઇ ગયાં ,

એમની પાંખો મજબુત થઇ ગઈ ,

જોત જોતામાં તો ઉડી ગયાં એક દિન,

અને ખુબ મહેનતે રચેલો એમનો ,

આ સુંદર પંખી માળો ઉજડી ગયો !

વૃક્ષ નીચે સુતેલ વિચાર મગ્ન વૃદ્ધ ,

ઊંડો નિસાસો નાખી, કહી રહ્યો  એના મનને,

પંખીડાં મારાં પણ ઉડી ગયાં છે વિદેશે ,

પોત પોતાનો આગવો માળો રચવાને,

પેલાં પંખીઓની જેમ મારો પણ ,

માળો જોત જોતામાં કેવો ઉજડી ગયો !

રહી ગયાં માત્ર હું ને મારી વેદનાઓ,

અને મારાં પંખીડાંની એ હરી ભરી યાદો ,

ઓ મારાં ઉડી ગયેલ પંખીડાંઓ ,

સુખેથી ચણજો, રહેજો ,તમારા રચેલ માળામાં,

આશીર્વાદ આપી રહ્યો  છે તમને આજે,  

ખાટલે સુતેલ આ એકલો અટૂલો તમારો ,

શરીરે હવે નબળો પડેલો વૃદ્ધ બાપ